U bent hier

Nieuwe richtlijn werkwijze en samenwerking rondom lijkschouw

21 juni, 2016

De kwaliteit van de lijkschouw laat in Nederland te wensen over. Er zijn signalen van onterecht afgegeven verklaringen van overlijden en onzorgvuldigheden bij het vaststellen van de aard van overlijden. Daarom is op verzoek van het ministerie van VWS een richtlijn Lijkschouw voor behandelend artsen opgesteld. Deze bevat aanbevelingen voor de werkwijze rondom lijkschouw en de samenwerking met de gemeentelijk lijkschouwer en de politie.

Onderrapportage niet-natuurlijke dood

Uit de statistieken blijkt dat lang niet alle gevallen van een niet-natuurlijke dood als zodanig worden geregistreerd. De aard van overlijden wordt onvoldoende onderzocht en in kaart gebracht. Het vermoeden bestaat dat jaarlijks tientallen moorden niet aan het licht komen. De richtlijn probeert hier verbetering in te brengen.

De belangrijkste boodschap uit de richtlijn Lijkschouw voor behandelend artsen is dat het bij de lijkschouw niet zozeer gaat om het vaststellen van de dood, maar om oordeelsvorming door een arts over de aard van het overlijden. Dit gebeurt op basis van:

  • informatie van omstanders en nabestaanden;
  • onderzoek van de omgeving;
  • onderzoek van het lichaam;
  • gegevens uit het patiëntendossier.

Bij een niet-natuurlijke dood of twijfel daaromtrent schakelt de arts direct de gemeentelijk lijkschouwer in. Is de overledene minderjarig, dan overlegt de arts altijd met de gemeentelijk lijkschouwer (de NODO-procedure)

Meer informatie

In het verlengde van deze richtlijn publiceerde IGZ eerder dit jaar de Handreiking (niet-)natuurlijke dood. Deze handelt over overlijdensgevallen na calamiteiten in vooral ziekenhuizen en verpleeghuizen. De handreiking probeert de angst voor melding van een niet-natuurlijke dood weg te nemen: bij een niet-natuurlijk overlijden is er lang niet altijd sprake van verwijtbaar of strafbaar handelen.

De richtlijn Lijkschouw voor behandelend artsen is opgesteld door het Nederlands Huisartsen Genootschap, Verenso, de Nederlandse Internisten Vereniging, de Nederlandse Vereniging voor Heelkunde, de Nederlandse Vereniging voor Cardiologie, Het Forensisch Medisch Genootschap en de Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst.