U bent hier

Veilig omgaan met formaline

2 juni, 2017

Voor het gebruik van formaline zijn er aangepaste voorzorgmaatregelen. Formaline is een oplossing van formaldehyde in water. Formaldehyde is een carcinogene stof en staat op de lijst van CMR-stoffen. Dit zijn stoffen die carcinogeen, mutageen of reproductie-toxisch zijn.

Wat betekent dat voor u?

Als gevolg van de indeling als CMR-stof gelden beperkingen bij productie, opslag, transport en toepassing. De praktische consequentie voor de huisartsenpraktijk is ook dat de arbowet beschermende maatregelen eist voor de bescherming van werknemers tegen blootstelling aan CMR-stoffen op de werkplek. Formaline is potentieel schadelijk en kan worden opgenomen in het lichaam via contact met de huid of slijmvliezen of via inademing van dampen of aerosolen. Contact en inademing moeten daarom worden vermeden.

Praktische voorzorgmaatregelen op een rij

  • Maak voor de verzending van PA-materiaal alleen gebruik van potjes die vooraf zijn gevuld met formaline*;
  • Maak bij het uitvoeren van de ingreep gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen om het risico op contact door spatten, knoeien of inademing zoveel mogelijk te beperken. Geschikte persoonlijke beschermingsmiddelen bestaan uit:
    • handschoenen (NEN-norm EN 374; NB handschoenen moeten ook vanwege infectiepreventie voldoen aan deze norm);
    • (disposable) halterschort (optioneel).
  • Houd het potje gesloten tot het moment dat het weefsel erin wordt gedeponeerd. Zorg ervoor dat zolang het potje geopend is het niet om kan vallen door het met een hand op een stevige ondergrond te fixeren. Maak hierbij bij voorkeur gebruik van iemand die assisteert. Degene die assisteert dient ook gebruik te maken van geschikte persoonlijke beschermingsmaatregelen;
  • Deponeer het weefsel voorzichtig in de vloeistof om het ontstaan van spatten te voorkomen. Houd het potje zoveel mogelijk verwijderd van het gezicht, zodat eventuele spatten niet in het gezicht kunnen komen of worden ingeademd.
  • Zorg dat het instrumentarium waarmee het weefsel in het potje wordt gedeponeerd niet in aanraking komt met de formaline om verspreiding van formaline naar andere plaatsen te voorkomen.
  • Draai direct nadat het weefsel in het potje is geplaatst de dop zorgvuldig terug op het potje.
    Als onverhoopt contact optreedt met de formaline door spatten of knoeien: spoel met ruim voldoende water. Verwijder verontreinigde kleding.
  • Mocht het potje vallen: ventileer de ruimte (open het raam indien mogelijk), spoel met ruim voldoende water. Verwijder verontreinigde kleding.

*Om het risico op contact met formaline verder te minimaliseren kunt u overwegen gebruik te maken van potjes waarbij de formaline pas in contact wordt gebracht met het PA-materiaal nadat het in het potje is geplaatst en het potje is afgesloten. Of dit mogelijk is, zal mede afhangen van de afspraken met uw PA-laboratorium.

Praktisch voorbeeld: stansbiopt

Formaline wordt onder andere gebruikt voor het opsturen van een stansbiopt bij verdachte huidafwijkingen voor pathologisch anatomisch onderzoek. In de nieuwe NHG-Standaard Verdachte huidafwijkingen leest u de meest recente richtlijnen en ook praktische informatie. Voor de kernboodschappen van de standaard is een film gemaakt.

Voor het uitvoeren van een stansbiopt is een instructiefilm beschikbaar.

Bron en achtergrondinformatie