U bent hier

Nieuwe NHG-Standaard Langdurige klachten na COVID-19

21 maart, 2022

In de nieuwe NHG-Standaard Langdurige klachten na COVID-19 wordt de diagnostiek en beleid beschreven voor volwassen patiënten die langer dan 4 weken klachten houden na infectie met SARS-CoV-2. De meest voorkomende klachten zijn vermoeidheid, verminderde inspanningstolerantie, spierzwakte/risico op spiermassaverlies, dyspnoe met of zonder thoracale klachten, disfunctioneel ademen, cognitieve klachten, reuk/smaakstoornissen, psychische klachten. De standaard geeft hiervoor per klacht apart adviezen ten aanzien van voorlichting en verwijzing.

Deze nieuwe NHG-Standaard is ontwikkeld in een gezamenlijk traject met de multidisciplinaire richtlijn Langdurige klachten na COVID-19, op initiatief van het NHG, de Federatie Medisch Specialisten (FMS) en de Long Alliantie Nederland (LAN). De standaard is gestoeld op literatuur en ervaring met COVID-19 voordat vaccinatie beschikbaar was en voordat de omikronvariant dominant werd in Nederland. Het beloop van de acute infectie met de omikronvariant is relatief mild. Of een mildere acute infectie of een doorbraakinfectie na vaccinatie ook invloed heeft op het vóórkomen van langdurige klachten na COVID-19 is op dit moment nog niet duidelijk. 

In de nieuwe standaard ligt de nadruk op de uitgebreidheid aan klachten die na COVID-19 kunnen spelen, en de impact die dit heeft op de patiënt. Er zijn geen aanwijzingen dat aanvullend onderzoek bijdraagt aan het aantonen, dan wel uitsluiten van aan COVID-19-gerelateerde pathologie. Verricht dan ook alleen aanvullend onderzoek wanneer vermoed wordt dat de klachten een andere oorzaak hebben. Het overgrote deel van de patiënten met langdurige klachten na COVID-19 kan behandeld worden in de eerste lijn. 

 > Naar NHG-Standaard Langdurige klachten na COVID-19

Behandeling 

De basis van de behandeling bestaat uit voorlichting en adviezen. Na 6 weken kan in overleg tussen huisarts en patiënt besloten worden om een paramedicus bij de behandeling te betrekken. Hierbij kan (bijvoorbeeld) gedacht worden aan: 

  • Een oefen- of fysiotherapeut voor verminderde inspanningstolerantie, dyspnoe of spierzwakte. 
  • Een ergotherapeut bij aanhoudende vermoeidheid of cognitieve klachten. 
  • Een logopedist bij vermoeidheid tijdens het spreken of bij een disfunctioneel ademhalingspatroon. 
  • Een diëtist bij verhoogd risico op spiermassaverlies en / of spierzwakte. 
  • Een POH-ggz bij milde psychische klachten of psychosociale factoren (zoals copingstijl) die herstel in de weg staan. 

Omdat er problemen op meerdere fronten kunnen spelen, kan inzet van meerdere zorgprofessionals aangewezen zijn. De standaard geeft handvatten wanneer verwijzing naar de tweede lijn zinvol kan zijn. 

ICPC-code 

Voor langdurige klachten bij COVID-19 wordt een nieuwe ICPC code aangemaakt: R83.04 Langdurige COVID-19.  

Nieuwe teksten op Thuisarts.nl 

Op Thuisarts.nl staan 8 nieuwe situaties die aansluiten op de standaard en de MDR: 

  1. Ik heb corona gehad 
  2. Ik blijf moe na corona 
  3. Ik heb corona gehad en voel me niet fit 
  4. Ik blijf benauwd of moeilijk ademen na corona 
  5. Ik kan minder goed denken of onthouden na corona 
  6. Ik blijf minder ruiken of proeven na corona 
  7. Ik blijf bang of somber na corona 
  8. Ik heb corona gehad en wil weer gaan werken 

 

Er zijn 2 Thuisarts.nl films over langdurige klachten na COVID-in ontwikkeling. 

Toelichting teksten op Thuisarts.nl

De informatie in 'Ik heb corona gehad' is bedoeld voor iedereen die COVID-19 heeft gehad. De nadruk ligt in deze tekst op gezond leven, met adviezen over bijvoorbeeld voeding, (gedoseerd) bewegen, slapen en ontspannen. Langdurige klachten met de mogelijkheden voor hulp daarbij en terugkeer naar werk komen kort aan bod. 

Tips en adviezen voor terugkeer naar werk na COVID-19, komen uitgebreider aan de orde in 'Ik heb corona gehad en wil weer gaan werken'. Mensen die lang thuis zijn geweest, of die problemen ervaren als zij weer werken, lezen hier wat voor hulp zij kunnen krijgen, bijvoorbeeld van de bedrijfsarts 

In de nieuwe situaties over de meest voorkomende langdurige klachten na COVID-19 is veel aandacht en erkenning voor de verschillende klachten, maar ook voor de grote invloed die deze klachten kunnen hebben op het dagelijks leven en welzijn. De nadruk ligt in deze teksten op adviezen voor zelfzorg en zelfregie. Aan bod komen bijvoorbeeld praktische tips over het verdelen van de beschikbare energie over de dag en het prioriteren van taken bij lang aanhoudende moeheid, maar bijvoorbeeld ook voedingsadviezen bij minder fit zijn door verlies van spierkracht. Er is aandacht voor het aanvoelen en bewaken van de eigen grenzen bij het uitbreiden van activiteiten, bewegen en (weer) fit worden. Patienten bij wie deze zelfzorg-adviezen niet leiden tot verbetering, lezen welke hulp en steun er mogelijk is van andere zorgverleners, zoals  fysio- of oefentherapeut, ergotherapeut, praktijkondersteuner-ggz , diëtist en –waar van toepassing- hulpverleners in de tweede lijn 

E-learning in april beschikbaar 

In de eerste week van april verschijnt de e-learning, voor zowel huisartsen als specialisten. Deze is geaccrediteerd voor 2 punten. 

H&W-podcast 

Bij H&W 4 wordt een podcast online gezet over de nieuwe NHG-Standaard.  

Voor praktijkondersteuners 

In het tijdschrift TvPO, speciaal voor praktijkondersteuners en praktijkverpleegkundigen, heeft in nummer 1 van februari 2022 een artikel gestaan over langdurige klachten na COVID-19. In TvPO 03 (juni 2022) verschijnt een artikel over de NHG-Standaard.