U bent hier

Mondneusmaskers en patiëntenstromen bij risiconiveau ‘zorgelijk’

1 juli, 2021

Het aantal SARS-CoV-2 infecties neemt af en de prevalentie daalt. Momenteel bevindt Nederland zich in risiconiveau ‘zorgelijk’. Bij dit risiconiveau horen bepaalde infectiepreventieve adviezen voor huisartsenpraktijken en -posten, voor patiënten en zorgverleners. Deze adviezen sluiten aan bij de adviezen van RIVM en FMS.

Epidemiologie en risiconiveau ‘zorgelijk’

Het aantal SARS-CoV-2 infecties neemt af en de prevalentie daalt. Momenteel bevindt Nederland zich in risiconiveau zorgelijk, wat wil zeggen dat de incidentie tussen de 35 en 100 positieve testen per 100.000 inwoners per week zit EN 4-16  ziekenhuisopnames per miljoen inwoners per week. 

Zie ook het coronadashboard van de overheid voor meer informatie over de risiconiveaus.

SARS-CoV-2 blijft voorlopig circuleren in Nederland en wereldwijd. Op de korte termijn (de komende zomerweken) is verdere afname van de COVID-19 prevalentie te verwachten, onder andere als gevolg van de stijgende immuniteit door doorgemaakte ziekte en vaccinatie onder de bevolking. 

Op de middellange termijn (nazomerperiode juli/augustus en daarna) zal de prevalentie van SARS-CoV-2 infecties afhangen van de grootte van het seizoenseffect op transmissie, het ontstaan van virusvarianten, de vaccinatiegraad in de populatie, het persisteren van immuniteit tot na de winterperiode, en het al dan niet kunnen aanhouden van de bronmaatregelen en collectieve bestrijdingsmaatregelen. Er wordt rekening gehouden met een significante winterpiek in het aantal infecties, waarbij  versoepelingen die in de zomer mogelijk waren, mogelijk weer zullen worden teruggedraaid. 

Basismaatregelen

In aansluiting op de landelijke maatregelen wordt in de zorg nog steeds de volgende basisset algemene preventieve maatregelen gehanteerd:

  • 1,5 m afstand houden, als het werk dat toelaat;
  • goede hand- hoest- en snuithygiëne;
  • triage op klachten van cliënten en patiënten;
  • goede ventilatie;
  • medewerkers blijven thuis bij COVID-19 klachten, worden getest en komen niet (onbeschermd) werken.

Preventief gebruik mondneusmaskers door patiënten

Het verplicht gebruik van mondneusmaskers in openbare/publieke ruimtes is per 26 juni 2021 gestopt, met uitzondering van het openbaar vervoer, personenvervoer en vliegverkeer, aangezien het landelijk risiconiveau is gedaald tot zorgelijk en iedereen >18 jaar een vaccinatie aangeboden heeft gekregen. 

Het preventief gebruik van mondneusmaskers door patiënten in de huisartspraktijk en de huisartsenpost kan het landelijk beleid volgen, mits aan de basismaatregelen wordt voldaan. Echter, uiteindelijk is het te voeren beleid binnen zorginstellingen, waaronder huisartsenpraktijken, aan de zorginstelling zelf. 

Overweeg het preventief gebruik van mondneusmaskers door patiënten in een huisartsenpraktijk en -post te handhaven, indien dit beter passend is bij uw lokale situatie, bijvoorbeeld: 

  • er is een hogere regionale/lokale prevalentie van SARS-CoV-2 infecties;
  • u werkt in een regio met een lage(re) vaccinatiegraad voor SARS-CoV-2;
  • u heeft kwetsbare huisartsen/praktijkmedewerkers;
  • in uw pand kan 1,5 meter afstand niet geborgd kan worden; 
  • u werkt met een populatie waarbij een betrouwbare telefonische inschatting van de kans op COVID-19 niet uitvoerbaar is.

Voor patiënten met een bewezen COVID-19-infectie of met verdenking op COVID-19 – of wanneer er redenen zijn voor thuisquarantaine – blijft een chirurgisch mondneusmasker geadviseerd. 

Preventief gebruik mondneusmaskers door zorgverleners

Sinds januari 2021 wordt aan medewerkers in huisartsenpraktijken het continu preventief gebruik van medische mondneusmaskers geadviseerd tijdens het reguliere spreekuur. Het doel hiervan is om transmissie van coronavirus door pre- en asymptomatisch geïnfecteerde personen tegen te gaan en daardoor besmettingen en ernstige ziekte te voorkomen. Met de afnemende prevalentie en toenemende immuniteit van COVID-19 in de bevolking, en daardoor de afnemende infectiedruk, kan dit beleid aangepast worden. Bij het aanpassen van de infectiepreventieve adviezen is er bij voorkeur sprake van een stabiele situatie, waarbij we ons een zekere periode in een laag risiconiveau bevinden én de prognose goed is. Op dit moment is er enige onzekerheid over de opkomst van nieuwe virusvarianten, maar is de prognose op de korte termijn goed.

Wij sluiten aan bij het advies van de FMS ten aanzien van het preventief gebruik van mondneusmaskers in de non-COVID-zorg in fase zorgelijk: 

  • Gebruik bij patiënten zonder vermoeden van COVID-19 nog steeds preventief mondneusbescherming tijdens het spreekuur. Maak een afweging of u de gehele werkdag een chirurgisch mondneusmasker IIR draagt (continu preventief) of dat u overgaat op het gebruik van een chirurgisch mondneusmasker type IIR alléén als u binnen de 1,5 meter komt (risicogestuurd preventief). 
  • Bij risicovolle handelingen en bij procedures die een groot risico op druppelvorming/spatten, wordt naast mondneusbescherming tevens oogbescherming geadviseerd (spatbril of face shield).

Zie voor verdere details en de volledige aanbevelingen Persoonlijke beschermingsmiddelen en het achtergronddocument