U bent hier

Denosumab: niet stoppen zonder overleg

6 februari, 2019

Denosumab (merknaam Prolia) is een middel tegen osteoporose. Uit onderzoek is duidelijk geworden dat de toename van botmineraaldichtheid die bereikt wordt met denosumab, ongeveer een jaar na stoppen vrijwel geheel weer verdwenen is. Bovendien lijkt het erop dat dit gepaard kan gaan met multipele wervelfracturen. Huisartsen en patiënten worden daarom binnenkort door hun apotheker gewezen op de risico’s van stoppen met denosumab en hoe dit het best kan worden ondervangen.

In de NHG-Standaard Fractuurpreventie en in de tweedelijns richtlijn Osteoporose en Fractuurpreventie wordt denosumab genoemd als middel van tweede keus. Denosumab moet halfjaarlijks subcutaan worden toegediend en leidt tot een duidelijke toename van de botdichtheid en afname van de kans op botbreuken.

De huidige richtlijnen bevatten geen duidelijk advies over de duur van het gebruik van denosumab. Bij bisfosfonaten is voorschrijven gedurende 5 jaar gebruikelijk, waarna het gebruik een aantal jaren kan worden gestopt.
Het ligt in de verwachting dat bij denosumab-gebruikers door veel artsen eenzelfde beleid wordt gevoerd. Verder zal een deel van de denosumab-gebruikers op eigen initiatief stoppen.

Effect van stoppen met denosumab

Uit onderzoek blijkt dat de bottoename door denosumab een jaar na stoppen vrijwel geheel weer verdwenen is. Dit wordt toegeschreven aan het feit dat denosumab, anders dan bisfosfonaten, niet bindt aan het skelet waardoor na stoppen een versnelling van de botstofwisseling optreedt (“rebound effect”). Daarnaast is er onderzoek dat erop wijst dat dit rebound effect in het eerste jaar na stoppen gepaard kan gaan met multipele wervelfracturen.

Apothekers informeren patiënten en voorschrijvend artsen

Om dit te voorkomen ontvangen patiënten die denosumab gebruiken en voorschrijvende artsen waaronder huisartsen binnenkort een schrijven van hun apothekers waarin wordt gewezen op de risico’s van stoppen met denosumab zonder na te denken over aanvullende maatregelen. De boodschap aan patiënten is: niet stoppen zonder overleg met de voorschrijvend arts. De kans bestaat dat patiënten daarop met vragen naar het spreekuur komen. In de artsenbrief staat ook aangegeven op welke wijze de nadelige gevolgen van stoppen met denosumab kunnen worden opgevangen.

Het schrijven betreft een initiatief van de Botwerkgroep van de Nederlandse Vereniging van Endocrinologie, de Osteoporose Vereniging en de KNMP dat de instemming heeft van het NHG.