U bent hier

Kwantitatieve feedback van patiënten met behulp van vragenlijsten

De bekendste en meest toegepaste methode van patiëntenraadpleging is de patiëntenenquête of patiëntenvragenlijst. Hiermee is het mogelijk om op een eenduidige manier in beeld te brengen hoe patiënten de zorg ervaren.

Op deze manier feedback verzamelen is, door de vele mogelijkheden voor ondersteuning bij gegevens uitzetten en verwerken, relatief gemakkelijk uitvoerbaar. En omdat er veel patiënten kunnen reageren, verkrijgt u over het algemeen een relatief representatief beeld van de manier waarop patiënten naar diverse aspecten van de zorg kijken. Daardoor is deze informatie bij uitstek geschikt om de zorg te monitoren. U kunt kijken of ervaringen van patiënten beter of slechter zijn dan voorheen en u krijgt een goede indruk van de manier waarop patiënten naar de geleverde zorg kijken.

Ook is het mogelijk om de uitkomsten van meerdere praktijken met elkaar vergelijken. Vaak zijn er benchmarks gecreëerd, zodat de informatie beter geduid kan worden. Deze benchmark helpt dus bij het interpreteren van de eigen scores omdat een indruk verkregen kan worden of een bepaalde score nu als een goed of een slecht signaal opgevat kan worden. Op deze manier is deze methode prima geschikt voor het opsporen van aandachtsgebieden in de zorg die verbetering behoeven. 

Wel moet men beseffen dat benchmarks soms ook door anderen gebruikt worden om kwaliteit van zorg te vergelijken. De uitkomsten worden dan niet meer door de huisarts zelf geïnterpreteerd, maar als een min of meer valide meting gebruikt. Dit is bijvoorbeeld het geval bij het gebruik van PREM (patient related experience measure) of PROM (patient related outcome measure). De interpretatie van deze metingen kan nog weleens anders uitvallen dan de eigen interpretatie van de huisarts.

Verder dragen kwantitatieve methoden het risico met zich mee dat er geen compleet beeld gegeven wordt van de ervaringen van patiënten: vragenlijsten die bij deze methoden gebruikt worden, bestaan uit gesloten vragen, en wat niet gevraagd wordt, komt niet in beeld. Het kan dus uitmaken welke vragenlijst u gebruikt.

Daarnaast is het een nadeel van vragenlijsten dat er weinig informatie naar boven komt over oorzaken voor mogelijk slechte scores. In een vragenlijst kan een patiënt over het algemeen wel aangeven over welke aspecten van de zorg hij of zij meer of minder tevreden is, maar de vragenlijst biedt geen mogelijkheden om de reden weer te geven. Deze feedback levert daarom vaak te weinig informatie op om goede verbetertrajecten te kunnen opzetten. Het help al wanneer patiënten die minder tevreden zijn over een bepaald aspect van de zorg, schriftelijk een toelichting kunnen geven. Deze mogelijkheid zullen aanbieders van vragenlijsten in de toekomst hopelijk steeds vaker bieden.

Overzicht meest gangbare vragenlijsten op dit moment

EUROPEP

Door IQ Healthcare gevalideerde vragenlijst. Bevat vragen over functioneren van individuele huisartsen en over praktijkorganisatorische aspecten van de zorg. De vragenlijst bevat nauwelijks vragen over andere medewerkers binnen de praktijk en geen vragen over specifieke aspecten van de ketenzorg. Deze vragenlijst wordt ook gebruikt voor NHG-Praktijkaccreditering

Patiëntervaringslijst visitatie

Deze patiëntervaringslijst is doorontwikkeld op basis van de EUROPEP door IQ healthcare samen met patiënten, huisartsen en het NHG. De vragenlijst is bedoeld voor zelfevaluatie; het ontvangen van feedback gericht op het persoonlijk functioneren van de huisarts. De vragen gaan o.a. over communicatie, vertrouwen & respect en het geven van informatie & advies.

  • Relevante onderdelen vanuit de CanMEDS competenties zijn opgenomen.
  • De vragenlijst is ook geschikt voor waarnemende huisartsen
  • Formulering van de vragen maakt het geschikter voor laaggeletterden. De antwoordcategorieën zijn voorzien van pictogrammen ter verduidelijking.

Deze patiëntervaringslijst (in digitale vorm) is beschikbaar voor huisartsen die deelnemen aan Visitatieprogramma Huisartsen. Binnen dit programma is, in combinatie met feedback van collega’s, een goede interpretatie van de gegeven feedback mogelijk met een gerichte toelichting en begeleiding van een gespreksleider visitatie. Voor meer informatie www.mijnvisitatie.nl.

CQI huisartsenzorg overdag

  • Door NIVEL gevalideerde vragenlijst. Deze bevat vragen over functioneren van individuele huisartsen, over praktijkorganisatorische aspecten van de zorg, en vragen over andere medewerkers binnen de praktijk. De vragenlijst bevat maar zeer beperkt vragen over specifieke aspecten van de ketenzorg. Zie: www.zorginzicht.nl - Huisartsenzorg overdag
  • Naast een vragenlijst met vragen over de algemene huisartsenzorg bestaan er van de CQI ook diverse aandoeningspecifieke lijsten. Hiermee kunnen patiëntervaringen verzameld worden over specifieke aandoeningen (zoals diabetes, COPD, palliatieve zorg. Gedeeltelijk bevatten deze vragenlijsten dezelfde vragen als de vragenlijst over de algemene huisartsenzorg. Zie: www.zorginzicht.nl - Meetinstrumenten

Miletus/IQ vragenlijst

Door Miletus (in samenwerking met IQ Healthcare) gevalideerde vragenlijst. Bevat vragen over functioneren van individuele huisartsen en enkele vragen over praktijkorganisatorische aspecten van de zorg. Wat betreft andere medewerkers binnen de praktijk bevat de vragenlijst alleen vragen over de assistente, niet over de praktijkondersteuner. Wel zijn er vragen over specifieke aspecten van de ketenzorg. Zie ook: www.patientervaringsmetingen.nl

Arts en zorg

Bevat een selectie van de ‘CQI-huisartsenzorg overdag’ en items uit ‘Zorgkaart Nederland’. De vragen betreffen de onderwerpen:

  • Hoe tevreden bent u over het gemak waarmee een afspraak kunt maken? 
  • Hoe waardeert u het centrum en de locatie? 
  • Hoe waardeert u de zorgverlening op deze locatie?

Zie: www.artsenzorg.nl/overartsenzorg/patienttevredenheid

Mix van kwantitatieve en kwalitatieve feedback met behulp van vragenlijsten

Door cliënten bekeken 

Opgezet door de Patiëntenfederatie Nederland in samenwerking met ARGO. Hierbij worden meningen van patiënten zowel via vragenlijsten als binnen panels opgehaald. De vragenlijst die hierbij gebruikt wordt is de CQI.