U bent hier

Nieuw Standpunt: Diagnostiek vitamine B12 tekort

3 september, 2014

Huisartsen en praktijkondersteuners krijgen steeds vaker vragen over vitamine B12 en een mogelijk tekort daaraan. Veel patiënten lijken een vitamine B12-tekort te zien als oorzaak van aspecifieke klachten zoals vermoeidheid of duizeligheid. Wanneer is er sprake van een vitamine B12 tekort en waaruit bestaat de behandeling?

Het nieuwe NHG-Standpunt Diagnostiek van vitamine B12-deficiëntie geeft hierover medisch inhoudelijk advies.Thuisarts.nl verwoordt het standpunt met antwoorden op vragen over vitamine B12 in eenvoudige taal.

Indicatie

Er bestaat geen test waarmee vitamine B12- tekort als oorzaak van klachten met zekerheid kan worden aangetoond of uitgesloten. Indicaties voor een vitamine-B12-bepaling zijn niet-microcytaire bloedarmoede en neurologische symptomen, in het bijzonder gevoelstoornissen en verstoorde coördinatie van bewegingen. Van een vitamine-B12-tekort spreken we bij een concentratie van lager dan 148 pmol/l. Een groot deel van de mensen met vitamine-B12-tekort (bij >70 jaar wel 10%) heeft geen duidelijke klachten. Een klein deel heeft een laboratoriumuitslag van meer dan 148 pmol/l, terwijl ze toch tekort hebben. Een methylmalonzuurbepaling kan meer duidelijkheid bieden.
Bij patiënten met risicofactoren zoals atrofie van het maagslijmvlies, slechte voeding zoals bij alcoholmisbruik, chronische darmziekten en gebruik van zuurremmers of metformine dient men eerder aan een vitamine-B12-tekort te denken.

Discussie

Er is veel discussie over de vraag of een lage vitamine-B12-spiegel ook de oorzaak zou kunnen zijn van andere klachten zoals duizeligheid, vermoeidheid en vermindering van het geheugen of concentratievermogen. Overtuigend bewijs daarvoor ontbreekt echter. De kans is gering dat ze veroorzaakt worden door vitamine-B12-tekort, meestal hebben deze klachten een andere oorzaak.

Behandeling

Bij patiënten met een laag-normale B12-spiegel(148 tot 250 pmol/l) die klachten hebben die lijken te wijzen op een vitamine-B12-tekort, kan ook een proefbehandeling met orale vitamine B12(1000 microgram) worden gestart. De klachten moeten dan binnen enkele maanden verdwijnen.
Injecties zijn alleen nodig als snelle normalisering van de vitamine-B12-spiegels gewenst is vanwege de ernst van de klachten. Het Farmacotherapeutisch Kompas adviseert in deze gevallen tien intramusculaire of diep subcutane injecties van 1000 microgram met een interval van minstens drie dagen.
Controles van vitamine B12-spiegels tijdens behandeling worden over het algemeen als weinig zinvol beschouwd, omdat deze altijd zullen stijgen.

Meer informatie

Het gehele Standpunt Diagnostiek van Vitamine B12-deficiëntie vindt u hier.
Op Thuisarts.nl staat informatie voor patiënten.
In het Tijdschrift voor Praktijkondersteuning (TPO) verschijnt in oktober hier een artikel over.