U bent hier

NHG-Standaard Astma bij volwassenen herzien

NHG-Standaard Astma bij volwassenen

22 juli, 2020

De NHG-Standaard Astma bij volwassenen is volledig herzien. Zo zijn de diagnostische criteria aangescherpt, wordt er aandacht besteed aan het voorkomen van overmatig SABA-gebruik en is het stappenplan geüpdatet.

In de herziene standaard zijn de diagnostische criteria bijgesteld om onder- en overdiagnose – en daarmee ook onder- of overbehandeling – te voorkomen. Uit onderzoek blijkt dat de diagnose astma meestal adequaat gesteld kan worden op grond van een typische anamnese in combinatie met afwijkende bevindingen tijdens een spirometrie. Bij blijvende twijfel is een metacholine- of histamineprovocatietest aangewezen. Het wordt niet langer aanbevolen om de diagnose astma alleen op anamnestische gronden te stellen. 

Overmatig SABA-gebruik

Afgelopen jaren is duidelijker geworden dat er schadelijke effecten zijn van overmatig gebruik (vaker dan twee keer per week) van een kortwerkend bèta-2-mimeticum (SABA). Patiënten die frequent een SABA gebruiken zonder onderhoudsbehandeling met ICS hebben een hoger risico op longaanvallen (exacerbaties), ziekenhuisopname en overlijden. Het indicatiegebied voor gebruik van een SABA is beperkter geworden en preventie van overmatig SABA-gebruik is toegevoegd. Nieuw is de mogelijkheid om bij een duidelijke astmadiagnose de eerste medicatiestap over te slaan en laagdrempelig te starten met een ICS-onderhoudsbehandeling.

Nieuw medicamenteus stappenplan

Op grond van recente publicaties zijn er aanwijzingen dat onderhoudsbehandeling met formoterol-ICS zo nodig als eerste behandelstap even goede astmacontrole geeft als ICS-onderhoudsbehandeling. Daarbij kunnen in dezelfde mate longaanvallen (exacerbaties) voorkomen worden. In 2019 is deze nieuwe benadering in de GINA-richtlijn opgenomen. In de herziene NHG-Standaard is deze nieuwe behandeloptie nu als gelijkwaardig alternatief geïntroduceerd.

Astmacontrole: van drie naar twee niveaus

De oude driedeling ‘goede, gedeeltelijke en slechte astmacontrole’ is vervangen door een nieuwe tweedeling ‘goede en onvoldoende astmacontrole’. Deze tweedeling wordt voortaan alleen nog gemaakt op grond van de uitslag van een patiëntvragenlijst (ACQ6 of ACT), die in veel praktijken al deel uitmaakt van de astmazorg.

Kennislacunes en FTO-modules

De kennislacunes van deze standaard zijn hier te vinden, samen met het lopend huisartsgeneeskundig onderzoek dat gerelateerd is aan het onderwerp van deze standaard. Het Instituut Verantwoord Medicijngebruik heeft de FTO-module Astma bij volwassenen en de losse casuïstiek Astma bij volwassenen herzien.

NHG-scholing over astma

In oktober wordt de e-learning Astma verwacht. Zoals altijd vindt u in onze e-learnings praktische casussen die u kunt tegenkomen in de huisartsenpraktijk.

Zoekt u verdieping én verbreding in de diagnostiek en behandeling van astma en COPD? Dan is de NHG-Kaderopleiding Astma en COPD iets voor u. Deze opleiding start 16 december 2020 en het is nog mogelijk om u hiervoor aan te melden.

Thuisarts.nl

Voor patiënten zijn de volgende situaties die betrekking hebben op het onderwerp Astma bij volwassenen geactualiseerd:

Onderstaande twee situaties zijn vervallen:

  • Ik wil goed leren omgaan met mijn astma
  • Ik ben allergisch voor huisstofmijt en heb astma