U bent hier

Herziene NHG-Standaard Hoofdpijn

16 september, 2021

De NHG-Standaard Hoofdpijn is volledig herzien. De standaard geeft aanbevelingen voor de diagnostiek en het beleid bij spanningshoofdpijn, migraine, medicatieovergebruikshoofdpijn en clusterhoofdpijn. In de herziene standaard is meer aandacht voor de acute fase bij acute, hevige en/of onbekende hoofdpijn. Het verhoogde risico op hart- en vaatziekten bij migraine wordt uitgebreider besproken en er is medicatie toegevoegd als preventieve behandeling bij spanningshoofdpijn en migraine.

> Bekijk de NHG-Standaard Hoofdpijn

Acute fase

De meeste mensen met hoofdpijn in de eerste lijn hebben primaire hoofdpijn, zoals spanningshoofdpijn of migraine. Bij minder dan 2% van de patiënten is er sprake van secundaire hoofdpijn waar een ernstige aandoening, zoals een subarachnoïdale bloeding, hersentumor, hersenabces of intracraniële bloeding, aan ten grondslag ligt. De differentiaaldiagnose bij hevige, onbekende hoofdpijn is echter uitgebreid.

In de standaard worden alarmsymptomen voor een ernstige oorzaak besproken en er is een tabel opgenomen waarin de kenmerken en risicofactoren van ernstige, met hoofdpijn gepaard gaande aandoeningen, worden beschreven.

Risico op hart- en vaatziekten bij migraine

Migraine met aura is een onafhankelijke risicofactor voor het krijgen van een herseninfarct, hersenbloeding en myocardinfarct. De risico’s zijn het hoogst voor vrouwen. Waarschijnlijk is ook migraine zonder aura een risicofactor voor hart- en vaatziekten, echter zijn de risico’s lager en minder eenduidig aangetoond dan bij migraine met aura. Besteed daarom bij alle patiënten met migraine aandacht aan andere risicofactoren van hart- en vaatziekten, zoals overgewicht en hypertensie, en ontraad roken. Overweeg daarnaast om een cardiovasculair risicoprofiel op te stellen bij patiënten met migraine, vanaf de leeftijd van 40 jaar. Dit is vooral zinvol bij vrouwen met migraine met aura, of bij patiënten met andere risicofactoren voor hart- en vaatziekten.

Veranderingen in medicamenteus beleid

Amitriptyline is toegevoegd als behandeloptie bij chronische spanningshoofdpijn (≥ 15 dagen per maand). De behandeling van spanningshoofdpijn is in eerste instantie niet-medicamenteus. Mocht dit onvoldoende effect hebben, kan gekozen worden voor preventieve behandeling met amitriptyline.

Het medicamenteus stappenplan voor preventieve behandeling bij migraine is aangepast. Candesartan is toegevoegd als behandeloptie (offlabel). De effectiviteit van bètablokkers en candesartan is waarschijnlijk gelijkwaardig. Om de patiënt met migraine te ondersteunen in de beslissing om al dan niet met preventieve behandeling te starten, is er een keuzetabel ontwikkeld.

Nieuwe NHG E-learning

Er is een geheel nieuwe NHG E-learning gemaakt voor dit onderwerp. Aan de hand van praktijkvoorbeelden leert u verschillende aspecten van de standaard kennen en toepassen. Na het doorlopen van deze e-learning:

  • Weet u wat de alarmsymptomen zijn van ernstige oorzaken van hoofdpijn
  • Leert u meer over diagnostiek en beleid bij lang bestaande hoofdpijn
  • Leert u over de aanvalsbehandeling en de preventieve behandeling van migraine
  • Leert u meer over het opstellen van een cardiovasculair risicoprofiel bij patiënten met migraine
  • Weet u meer over hoe u patiënten met medicatieovergebruikshoofdpijn kunt begeleiden bij stoppen met medicatie
  • Weet u wat alarmsignalen zijn bij hoofdpijn bij kinderen
  • Leert u meer over clusterhoofdpijn

Volg de e-learning

Heeft u een abonnement? Dan staat de e-learning voor u klaar in uw nieuwe NHG-Leeromgeving en is voor 2 punten geaccrediteerd. Maak de e-learning waar en wanneer u maar wilt.

Heeft u geen abonnement, dan is de e-learning is voor 2 punten geaccrediteerd en te koop via de NHG-Winkel. Als NHG-lid ontvangt u korting op de aanschafprijs. Of bekijk ons abonnement NHG E-learnings en bepaal zelf welke e-learning u waar en wanneer volgt. Er staat direct een ‘bibliotheek’ met geactualiseerde e-learnings voor u klaar.

Nieuw: hoofdpijndagboeken op Thuisarts.nl

De patiënteninformatie over hoofdpijn en migraine is aangepast en aangevuld. Naast herziening van de bestaande teksten, vindt u hier nu ook twee hoofdpijndagboeken en de keuzetabel.

Onder het onderwerp Hoofdpijn vallen de volgende situaties:

Onder het onderwerp Migraine vallen de volgende situaties:

FTO-module Hoofdpijn herzien

Het Instituut Verantwoord Medicijngebruik heeft de FTO-materialen Hoofdpijn herzien.

Kennislacunes

Er zijn kennislacunes bij deze standaard, samen met het lopend huisartsgeneeskundig onderzoek dat gerelateerd is aan dit onderwerp.

H&W podcast

Er wordt gewerkt aan een podcast over dit onderwerp, deze komt binnenkort beschikbaar.