U bent hier

Handreiking schriftelijk euthanasieverzoek beschikbaar

17 december, 2015

De betekenis van het schriftelijk euthanasieverzoek wordt verduidelijkt in een vandaag verschenen handreiking van de ministers van Volksgezondheid en Veiligheid & Justitie. Naast een versie voor patiënten is er een versie voor artsen en andere zorgprofessionals.

De handreiking schriftelijk euthanasieverzoek geeft patiënten en artsen inzicht in de mogelijkheden en moeilijkheden rond het opstellen en gebruik van het schriftelijk euthanasieverzoek. Met de handreiking willen de ministers een einde maken aan de maatschappelijke onduidelijkheid over de (on)mogelijkheden van euthanasie bij onder andere dementie. De handreiking is opgesteld door een ambtelijke werkgroep ‘Schriftelijke wilsverklaring bij euthanasie’.

Euthanasieverzoek geen kluisdocument

In een schriftelijk euthanasieverzoek schrijft de patiënt op onder welke omstandigheden hij euthanasie zou willen. Dat is belangrijk als de patiënt zo ernstig ziek zou worden dat hij zelf niet meer in staat is om zijn euthanasieverzoek met de arts te bespreken. Een schriftelijk euthanasieverzoek vervangt dan een mondeling verzoek om euthanasie. Maar het is geen kluisdocument: de KNMG en het NHG raden aan om een gesprek over de laatste levensfase en de rol van een schriftelijk euthanasieverzoek tijdig te initiëren. Dit geeft de beste kans op een open en eerlijk gesprek over wensen, verwachtingen over en weer en het aangeven van eventuele professionele grenzen en daarnaast voorkomt het misverstanden.

Geen garantie, wel belangrijk

Er kunnen redenen zijn waarom een arts een euthanasieverzoek niet inwilligt ondanks zo’n schriftelijk verzoek. Zo kan een arts, als niet duidelijk is of de patiënt ondraaglijk en uitzichtloos lijdt, de wettelijke toetsingscriteria voor euthanasie niet goed toetsen. Ook zullen artsen geen euthanasie uitvoeren als de patiënt in woorden en gedrag duidelijk maakt dat hij geen euthanasie (meer) wil. Is een patiënt zo dementerend dat hij zijn wil niet goed kenbaar kan maken, dan zal de wilsverklaring vooral een richtsnoer zijn om levensverlengende behandelingen te staken of niet te starten.
Een schriftelijk euthanasieverzoek is dus geen garantie voor euthanasie, maar wel een belangrijk document. Want het geeft de naasten en de arts houvast en richting bij de keuze voor de zorgverlening als de patiënt hier zelf niet meer over kan communiceren. Mocht euthanasie niet kunnen gebeuren, dan mag de arts uit het schriftelijke euthanasieverzoek wel afleiden dat de patiënt in ieder geval in de beschreven omstandigheden geen levensverlengende behandelingen meer wil.

Zie ook:

De patiëntenversie van het schriftelijk euthanasieverzoek is ook te vinden op Thuisarts.nl/levenseinde (onder Meer informatie)