Belangrijkste wijzigingen
- Er is meer aandacht voor tijdelijke aanpassing van chronische medicatie.
- De termijn om bij aanhoudende diarree fecesdiagnostiek naar parasieten te overwegen is verlengd van 10 dagen naar 14 dagen.
- Dientamoeba fragilis wordt niet langer als pathogeen beschouwd.
Deze nieuwe NHG-Standaard Gastro-enteritis bundelt de eerdere NHG-richtlijnen Acute-diarree en Misselijkheid en braken.
Fecesonderzoek
Gastro-enteritis is meestal viraal en veelal volstaat voorlichting. Aanvullende diagnostiek heeft zelden gevolgen voor het beleid. Fecesdiagnostiek naar bacteriële verwekkers is alleen geïndiceerd bij patiënten met ernstige ziekteverschijnselen of een verhoogd risico op een ernstig beloop.
De termijn voor het overwegen van fecesonderzoek naar parasieten is verlengd van 10 dagen naar 14 dagen. Dit komt omdat de klachten passend bij een gastro-enteritis doorgaans vanzelf over gaan, terwijl onderzoek naar parasieten relatief kostbaar is.
Dientamoebe fragilis wordt niet meer als pathogeen beschouwd, waardoor er geen indicatie meer is voor diagnostiek naar en behandeling van deze parasiet.
Tijdelijke aanpassing chronische medicatie
Bij koorts, braken, diarree en/of (een verhoogd risico op) dehydratie kan tijdelijke aanpassing van medicatie nodig zijn. Dit hangt af van het klinisch beeld en patiëntkenmerken, zoals leeftijd, comorbiditeit en kwetsbaarheid. De nieuwe standaard bevat een overzichtstabel voor aanpassing van veelvoorkomende chronische medicatie. Een ingekorte versie hiervan wordt opgenomen in de NHG-Standaarden Diabetes Mellitus type 2, Hartfalen, Chronische nierschade en Cardiovasculair risicomanagement. Deze bevat onder meer bloedglucoseverlagende medicatie, RAS-remmers, diuretica en NSAID’s.
Plaatsbepaling ondansetron
De aanbeveling voor kinderen is ongewijzigd: overweeg eenmalige toediening van ondansetron bij (verhoogd risico op) dehydratie én bemoeilijkte behandeling met ORS door aanhoudend braken of meermaals braken direct na ORS-toediening.
Bij volwassenen wordt ondansetron niet aanbevolen vanwege beperkte evidence, kosten en het feit dat het middel niet geregistreerd is voor misselijkheid en braken bij gastro-enteritis.
Voor metoclopramide en domperidon blijft het advies terughoudend te zijn bij braken bij een ongecompliceerde gastro-enteritis, vanwege onduidelijkheid over effectiviteit en de kans op bijwerkingen.
Overige producten
De Thuisarts-teksten zijn aangepast aan de herziene richtlijn. Er is meer aandacht voor ORS: dosering en gebruik.
De teksten staan bij de onderwerpen Buikgriep, Diarree, Iets verkeerds gegeten, Overgeven en Uitdrogen.
- FTO-casuïstiek Diarree
- FTO-MODULE Maagdarminfecties bij volwassenen (nog niet online)
Er wordt een podcast over dit onderwerp gemaakt. Tessa Dijksman interviewt een werkgroeplid in Domus Medica in Utrecht. De aflevering komt 23 februari 2026 online.
Gastro-enteritis kan bij bepaalde patiëntengroepen leiden tot ernstige complicaties, zoals dehydratie en elektrolytstoornissen. In deze e-learning leer je risicofactoren voor (ernstige) dehydratie tijdig te herkennen en het juiste beleid toe te passen.
- Je ontvangt 1,0 accreditatiepunt
Begin april 2026 wordt de update van de medicatieadviezen opgenomen in het NHG-Formularium.
