Overzicht producten infectiepreventie in de praktijk

Omdat ‘gewone’ huishoudelijke reinigingsmiddelen niet voldoen aan Europese wetgeving voor reiniging van medisch instrumentarium. Ook kan biotex een biofilm achterlaten op de instrumenten. Het is belangrijk dat reinigingsmiddelen die je gebruikt een CE-markering hebben, wat betekent dat het middel voldoet aan de Europese juridische kaders. Voor hulp bij het kiezen van een middel dat voldoet aan de eisen en past bij jouw praktijk, kun je ons overzicht instrumentreinigingsmiddelen gebruiken.

Dat is moeilijk te zeggen, omdat hier (nog) geen onderzoeken naar zijn. Ook de toxicologische experts van het RIVM kunnen hier vooralsnog geen duidelijkheid over geven. Kijk voor het afvoeren in het veiligheidsinformatieblad van de fabrikant bij rubriek 13 ‘instructies voor verwijdering’ of bij de gebruiksinstructies. Soms staat hier meer informatie over afvoer van de verdunde vorm.

De beste maatregel om milieubelasting te verlagen, is om goed te kijken naar alle stappen in het reinigingsproces. Kijk met name hoe je het verbruik van middelen kan verminderen en onnodig verbruik kan voorkomen.

Hieronder een aantal praktische tips: 

• Kies waar mogelijk voor een reinigingsmiddel zonder desinfectans. Bij (semi-)kritisch instrumentarium dat je na reiniging steriliseert, is een desinfectans niet nodig.  
• Gebruik een zo laag mogelijke concentratie van het reinigingsmiddel (houd wel rekening met langere inwerktijd). 
• Hang instructies op voor oplossen van het reinigingsmiddel. 
• Gebruik een maatbeker om de juiste hoeveelheid af te meten. 
• Kies een bewaar- en reinigingsbak van het juiste formaat, zodat de hoeveelheid water past bij het aantal instrumenten. 
• Geef aan welke watertemperatuur nodig is per procedure en gebruik koud water indien mogelijk (zie ook de gebruiksaanwijzing van het reinigingsmiddel). 
• Spoel gebruikte instrumenten kort af onder de kraan of veeg ze af met papier en bewaar ze droog in 1 bak per spreekkamer. 
• Gebruik het reinigingsmiddel alleen op 1 centraal punt en verzamel alle instrumenten daar aan het eind van de dag. 

Het is niet gevaarlijk als de medewerker het middel op de juiste manier gebruikt én de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen draagt. Dat is meestal terug te vinden in de productinformatie van de fabrikant.

Tijdens handmatige reiniging van gebruikt instrumentarium kunnen lichaamsvloeistoffen of micro-organismen overgebracht worden van het instrumentarium naar de zorgverlener. Draag daarom altijd niet-steriele handschoenen tijdens handmatige reiniging van vervuild instrumentarium. Draag bij risico op spatten, spuiten en/of contact met lichaamsvloeistof (bijvoorbeeld bij niet-ondergedompeld borstelen) ook een chirurgisch mond-neusmasker en oogbescherming, en zo nodig een halterschort.

Vervuild herbruikbaar instrumentarium moet altijd gereinigd worden, ongeacht of er nog desinfectie of sterilisatie plaatsvindt. Reiniging is het verwijderen van zichtbaar vuil en onzichtbaar organisch materiaal. Reiniging voorkomt dat micro-organismen zich kunnen handhaven, vermeerderen en verspreiden.

Reiniging van instrumentarium is belangrijk om de volgende redenen: 

• Vuilresten vormen een voedingsbodem voor micro-organismen en verhogen de initiële contaminatie als zij niet worden verwijderd. 
• Organisch materiaal (slijm, bloed, pus) ‘beschermt’ de micro-organismen tegen de biocidale effecten van hitte en chemicaliën. 
• Het vuil kan worden gefixeerd, waardoor het moeilijk of helemaal niet meer te verwijderen is. 
• Het vuil kan een chemische reactie aangaan met het desinfectiemiddel. Daardoor kunnen schadelijke reactieproducten ontstaan en kan de concentratie, en daarmee de effectiviteit, van de werkzame stof op lokaal niveau dalen. 
• Als het instrumentarium wordt gesteriliseerd terwijl er nog vuilresten op zitten, kan corrosie ontstaan. Corrosie van instrumentarium geeft in tegenstelling tot gladde oppervlakten meer kans op hechting van micro-organismen, een minder grondige reiniging en een slechter functioneren.