U bent hier

Delier (LESA Laboratoriumdiagnostiek)

Inhoud

  1. Ter opsporing van een behandelbare onderliggende aandoening
  2. Vervolgdiagnostiek naar een behandelbare onderliggende aandoening
  3. Bij bedlegerigheid of een maligniteit
  4. Ter opsporing van intoxicaties door geneesmiddelen
  5. Bij een vermoedelijk insufficiënte voeding

1. Ter opsporing van een behandelbare onderliggende aandoening

Bepalingen

  • glucose
  • nitriettest (urinestick)

Indicatie

In geval van een (vermoedelijk) delier direct ‘aan het bed’.

Referentiewaarden

glucose

zie Diabetes mellitus type 2

nitriet (urine)

zie Urineweginfecties

Verder beleid

  • Behandel en verricht vervolgdiagnostiek conform desbetreffende NHG-Standaard.
  • Breid onderzoek uit als de uitkomsten onvoldoende verklaring bieden (zie paragraaf 2).
  • Een positieve nitriettest is bij oudere vrouwen zonder klinische verschijnselen niet zonder meer een afdoende verklaring.

2. Vervolgdiagnostiek naar een behandelbare onderliggende aandoening

Bepalingen

  • CRP (of BSE)
  • Hb
  • leukocyten
  • eGFR
  • ALAT
  • TSH
  • natrium
  • kalium
  • dipslide of urinesediment

Indicatie

Als de uitkomsten van de in paragraaf 1 genoemde bepalingen onvoldoende verklaring bieden voor het delier.

Referentiewaarden2

leukocyten

4-10 x 109/l

natrium

135-145 mmol/l

CRP (of BSE)

zie Algemeen onderzoek

eGFR

Zie Nieraandoeningen 

Hb

zie Anemie

ALAT

zie Leveraandoeningen

TSH

zie Schildklieraandoeningen

Dipslide/urinesediment

zie Urineweginfecties

Verder beleid

  • Behandel en verricht eventueel vervolgdiagnostiek conform de betreffende NHG-Standaard.

3. Bij bedlegerigheid of een maligniteit

Bepalingen

  •  calcium (gecorrigeerd voor albumine)

Indicatie

  • Hypercalciëmie treedt bij 5 - 30% van de maligniteiten (al dan niet met botmetastasen) op.
  • Bij ouderen is plotselinge immobilisatie een belangrijke oorzaak van hypercalciëmie.

Achtergrondinformatie bij de bepalingen

Bepaal, in verband met frequent voorkomen van hypoalbuminemie bij patiënten met een delier het calcium, gecorrigeerd voor albumine.

Referentiewaarden

totaalcalcium

2,15-2,55 mmol/l

Verder beleid

4. Ter opsporing van intoxicaties door geneesmiddelen

Bepalingen

  • Geneesmiddelenspiegels (oa. digoxine, lithium, fenytoïne, carbamazepine, valproïnezuur)

Indicatie

Bij ouderen kan deze medicatie ook bij therapeutische doses en normale bloedspiegels bijdragen aan de ontwikkeling van een delier.

Referentiewaarden

Zie Geneesmiddelentherapie, controle op.

5. Bij een vermoedelijk insufficiënte voeding

Bepalingen

  • vitamine B1
  • vitamine B12
  • foliumzuur

Indicatie

Bijvoorbeeld bij:

  • problematisch alcoholgebruik
  • onvoldoende (gevarieerde) voedselintake
  • vermoeden van Wernicke-encephalopathie en/of syndroom van Korsakov

Referentiewaarden

vitamine B1

Zie Psychogeriatrie

vitamine B12

Zie Vitamine B12-deficiëntie

foliumzuur

Zie Anemie

Verder beleid

  • Geef bij een vitamine B1-tekort, problematisch alcoholgebruik en alcoholontwenning thiaminesuppletie conform de NHG-Standaard Problematisch alcoholgebruik
  • Voor het beleid bij een vitamine B12- en/of foliumzuurtekort: zie de NHG-Standaard Anemie