U bent hier

Enkelbandletsel

Cluster: 
L. Bewegingsapparaat
Status: 
Actueel - 2012

M04

Enkelbandletsel M04 (augustus 2012)

Richtlijnen diagnostiek Naar de tekst van de NHG-Standaard

Anamnese en lichamelijk onderzoekNaar de tekst van de NHG-Standaard

Vraag naar:

  • tijdstip en aard van het trauma (verzwikking, val, geweld van buitenaf);
  • belastbaarheid direct na het trauma (niet in staat zonder hulp 4 stappen te maken);
  • pijn (ernst, lokalisatie, verloop na het trauma);
  • eerdere enkelklachten of -traumata en het beloop en de behandeling daarvan.

Inspecteer de stand van de voet ten opzichte van het onderbeen.

Pas de Ottawa Ankle Rules toe ter uitsluiting van een fractuur (zie ook figuur):

  • onvermogen van de patiënt om direct na het trauma én in de onderzoekkamer de enkel te belasten door het maken van 4 stappen zonder hulp, óf
  • pijn bij palpatie van de achterzijde van de onderste 6 cm van de laterale malleolus (A), óf
  • pijn bij palpatie van de achterzijde van de onderste 6 cm van de mediale malleolus (B), óf
  • pijn bij palpatie van de basis van het os metatarsale V (C), óf
  • pijn bij palpatie van het os naviculare (D).

Figuur Ottawa Ankle Rules (Bachmann, 2003)

Bij afwezigheid fractuurverschijnselen (negatieve Ottawa Ankle Rules): beoordeel (in het eerste of in het vervolgconsult na 4 tot 7 dagen) of er sprake is van een distorsie of een enkelbandruptuur. Vergelijk altijd met de andere zijde.

  • Inspecteer zwelling (plaats en omvang) en hematoomverkleuring (meestal pas na enkele dagen zichtbaar).
  • Palpeer en beoordeel de drukpijnlijkheid van de voorzijde van de laterale malleolus (de insertie van het ligamentum talofibulare anterius).
  • Voer de voorsteschuifladetest uit bij een patiënt in rugligging met bovenbeen op onderzoeksbank en onderbeen afhangend of zittend met afhangend been.
    • Omvat de hiel en ondersteun de voetzool met de onderarm; breng de voet vanuit nulstand (voet in 90° ten opzichte van onderbeen) in 10 tot 15° plantairflexie.
    • Omvat met de andere hand de voorzijde van het onderbeen circa 10 cm boven de enkel.
    • Vraag patiënt te ontspannen.
    • Beweeg de voet naar ventraal bij gefixeerd onderbeen.
    De test is positief als de voet ten opzichte van het onderbeen circa 1 cm of meer naar ventraal beweegt in vergelijking met de gezonde zijde.

Aanvullend onderzoek Naar de tekst van de NHG-Standaard

  • Bij één of meer positieve Ottawa Ankle Rules: vraag een röntgenfoto aan en vermeld bij de aanvraag de relevante bevindingen van het lichamelijk onderzoek.

Evaluatie Naar de tekst van de NHG-Standaard

  • Stel de diagnose distorsie (in eerste consult of na herbeoordeling) bij:
    • goede belastbaarheid (lopen), geringe zwelling en pijn;
    • geen hematoomverkleuring;
    • negatieve voorsteschuifladetest.
  • Stel de diagnose ruptuur (uitsluitend na herbeoordeling na 4 tot 7 dagen) bij:
    • pijn bij palpatie van de voorzijde van de laterale malleolus, én
    • hematoomverkleuring of positieve voorsteschuifladetest.

Richtlijnen beleid Naar de tekst van de NHG-Standaard

Voorlichting en niet-medicamenteuze behandelingNaar de tekst van de NHG-Standaard

Leg bij distorsie het volgende uit:

  • De enkelband is uitgerekt. Adviseer de enkel te belasten op geleide van de pijn; het hervatten van de normale bezigheden is binnen 1 tot 2 weken mogelijk.
  • Specifieke behandeling, zoals tapebandage of brace, is niet nodig.
  • Controle is alleen nodig bij klachten die langer dan 1 tot 2 weken aanhouden.

Geef bij een ruptuur de volgende voorlichting en adviezen:

  • De enkelband is (deels) gescheurd; het herstel neemt in de regel enkele weken (werkhervatting) tot maanden (sporten) in beslag.
  • Adviseer desgewenst pijnstillers (paracetamol).
  • Adviseer tapebandage of enkelbrace gedurende 6 weken, omdat dit het herstel ondersteunt. Leg uit dat hierdoor zwikken voorkomen wordt en afwikkeling van de voet mogelijk blijft. Bij tapebandage is controle en verwisselen van tape iedere 2 weken nodig.
  • Geef de volgende instructies: oefen dagelijks, eerst onbelast (plantair- en dorsaalflexie voet), daarna belast (lopen met normale afwikkeling voet) en voer de belasting geleidelijk op door paslengte en loopduur te verlengen; bij toename pijn stoppen en volgende dag opnieuw beginnen.
  • Ter preventie van recidieven tijdens enkelbelastend werk of sport: adviseer een enkelbrace of tape.
  • Ter preventie van recidieven bij patiënten met ernstig enkelbandletsel of enkelbelastend werk of sport: overweeg huiswerkoefeningen of oefentherapie.

Verwijzing en consultatie Naar de tekst van de NHG-Standaard

  • Bij (aanwijzingen voor) een fractuur: verwijs naar een (trauma- of orthopedisch) chirurg.
  • Bij forse beperkingen na adequate behandeling en ondanks preventieve maatregelen: overweeg verwijzing naar een fysiotherapeut voor oefentherapie.
  • Bij onvoldoende effect van oefentherapie: overweeg verwijzing naar of consultatie van een (trauma- of orthopedisch) chirurg.