U bent hier

Dermatomycosen

Cluster: 
S. Huid en subcutis
Status: 
Actueel - 2008

M64

Dermatomycosen M64 (Actualisering februari 2008: herzien t.o.v. de versie van 1997)

Begrippen Naar de tekst van de NHG-Standaard

Dermatomycosen: er is sprake van een dermatomycose als schimmels of gisten zichtbare huidafwijkingen veroorzaken.

Richtlijnen diagnostiek Naar de tekst van de NHG-Standaard

Anamnese en lichamelijk onderzoek Naar de tekst van de NHG-Standaard

  • Lokalisatie van de afwijkingen.
  • Aard van de klachten (jeuk of pijn).
  • Huid-, haar- of nagelafwijkingen elders op het lichaam.
  • Contact met (huis)dieren met huidafwijkingen.
  • Duur, beloop, eerdere episoden, (zelf toegepaste) behandeling.

Aanvullend onderzoek Naar de tekst van de NHG-Standaard

Bij twijfel over de diagnose en als orale behandeling nodig is: KOH-preparaat maken.

Evaluatie Naar de tekst van de NHG-Standaard

De diagnose wordt meestal à vue gesteld (voor kenmerken, zie tabel). Houd differentiaaldiagnostisch vooral rekening met: eczeem, psoriasis en bacteriële huidinfecties. Een positief KOH-preparaat is bewijzend voor de diagnose dermatomycose. Een negatief preparaat sluit de diagnose dermatomycose echter niet uit. Herhaal het KOH-preparaat of doe een kweek als het KOH-preparaat negatief is en orale behandeling nodig is.

Richtlijnen beleid Naar de tekst van de NHG-Standaard

Voorlichting en niet-medicamenteuze behandeling Naar de tekst van de NHG-Standaard

  • Bij tinea pedis, tinea manus, tinea corporis, intertrigo: vermijd factoren die maceratie van de huid bevorderen, draag ruimzittende katoenen kleding, evt. badslippers in gemeenschappelijke doucheruimte.
  • Bij pityriasis versicolor: behandeling voorkomt het ontstaan van nieuwe plekken; de pigmentatie herstelt zich pas na blootstelling aan zonlicht.
  • Bij onychomycose: geen medische noodzaak om te behandelen; alternatieven van orale therapie: vijlen bij mechanische bezwaren, nagellak bij cosmetische bezwaren.

  • Bij diepe dermatomycosen en bij mogelijke besmetting door huisdier: dier laten behandelen.

Medicamenteuze behandeling Naar de tekst van de NHG-Standaard


LokalisatieBelangrijkste kenmerkenDiagnoseBehandeling
Behaarde hoofdhuidwisselend beeld: grijswitte schilfering tot abcederende infiltraten met korsten; altijd loszittende of afgebroken harentinea capitis
  • terbinafine 1 dd 250 mg, minimaal 1 maand
  • voor kinderen vanaf 2 jaar en lichaamsgewicht van 15-20 kg: 1 dd 62,5 mg; lichaamsgewicht van 20-40 kg: 1 dd 125 mg
Baardstreekronde, rode schilferende plekken, losse haarstompjes, pustels, soms abcederende infiltratenmycotische sycosis barbae
Gelaat, hals, extremiteitenjeukende erythemateuze zwelling, pustels, haaruitval, contact met (huis)dierenanimale dermatomycose
Hals, romp, extremiteitenafwijkende pigmentatie, grillige vorm, fijne schilferingpityriasis versicolor
  • 1e keus: seleniumsulfideshampoo 2,5% 1 dd 10 min, 7 dagen
  • 2e keus: lokaal imidazolpreparaat 1 dd, 2 weken
  • bij frequente recidieven: eventueel oraal itraconazol 1 dd 200 mg, 1 week
  • evt. ter preventie van frequente recidieven: maandelijkse behandeling
Huidplooien, luiergebiedfelrood, nattend, scherp begrensd, randschilfering, satellietvormingintertrigo door Candidalokaal imidazolpreparaat 1-2 dd, z.n. tot 4 weken
Gelaat, hals, romp, extremiteitenscherp begrensde roodheid, zich centrifugaal uitbreidend, schilfering, randactiviteit, centrale genezingtinea corporislokaal imidazolpreparaat 1-2 dd, of lokaal terbinafine 1-2 dd, z.n. tot 4 weken
Hand en vingersroodheid, schilfering, soms vesikelstinea manus
Voet en tenenroodheid, schilfering, soms blaasjes of pustels op voetzool of voetrand: maceratie, kloofjes interdigitaaltinea pedis
Voetzool en voetrandverdikte hoornlaag, kloofjes, fijne schilferingtinea pedis met mocassinpatroonterbinafine oraal 1 dd 250 mg, 2 weken
Nagelswitgele verkleuring, meestal van distaal-lateraal naar proximaal uitbreidend, subunguale hyperkeratoseonychomycoseorale therapie, uitsluitend na zorgvuldige afweging van voor- en nadelen
  • vingernagels: itraconazol 1 dd 200 mg of pulstherapie, 3 maanden
  • teennagels: terbinafine 1 dd 250 mg, 3 maanden

Bij onvolledige genezing na 3 maanden: 9 maanden afwachten; herhaal de orale behandeling als de genezing dan nog onvolledig is

Controles Naar de tekst van de NHG-Standaard

Controle is alleen nodig als de aandoening niet geneest.

Verwijzing Naar de tekst van de NHG-Standaard

Verwijs naar een dermatoloog bij onvoldoende resultaat ondanks (eventueel verlengde) behandeling of bij twijfel over de diagnose.