Vastgesteld op 14-09-2026

Dit standpunt maakt deel uit van de bredere NHG-activiteiten op het gebied van digitale en hybride huisartsenzorg. Het sluit aan bij de Visie huisartsenzorg 2035 en de uitwerking daarvan voor digitale ondersteuning van de (huisartsen)zorg. Daarin wordt gesteld dat digitale zorg een integraal onderdeel is van passende huisartsenzorg, steeds in samenhang met fysieke zorg.

Digitale producten ontwikkelen zich snel. Dit standpunt heeft daarom een dynamisch karakter en zal herzien worden als er nieuwe wetenschappelijke inzichten beschikbaar komen, relevante landelijke ontwikkelingen daartoe aanleiding geven en/of signalen uit de praktijk wijzen op knelpunten of nieuwe kansen in de toepassing van digitale triagevoorbereiding.

Kernboodschappen

  • Digitale triagevoorbereiding is de juiste term
    We spreken van digitale triagevoorbereiding in plaats van het containerbegrip digitale triage. Bij digitale triagevoorbereiding maakt een patiënt, op advies van een zorgverlener en ter voorbereiding op triage, gebruik van een digitale toepassing die informatie over relevante triagecriteria verzamelt en digitaal presenteert aan de zorgverlener.
  • Digitale triagevoorbereiding kan ondersteunen in de professionele triage
    Triage is een professionele activiteit waarbij een zorgverlener de urgentie en vervolgactie van een zorgvraag bepaalt. Digitale triagevoorbereiding kan deze professionele activiteit niet vervangen, maar kan door de zorgverlener ingezet worden als voorbereiding van triage. Het is op dit moment niet verantwoord om uitkomsten van een toepassing voor digitale triagevoorbereiding zonder beoordeling van een professionele zorgverlener te gebruiken als vervanging van triage.
  • Toegang tot de huisartsenzorg is hybride
    De toegang tot de huisartsenpraktijk en huisartsenspoedpost is hybride: naast digitale triagevoorbereiding blijft telefonische en/of fysieke triage altijd beschikbaar, zodat de toegankelijkheid voor alle patiënten gewaarborgd blijft. Het is op dit moment niet verantwoord om digitale triagevoorbereiding als enige of als verplichte toegangspoort tot de huisartsenpraktijk of huisartsenspoedpost in te zetten.
  • Aanpassen van het zorgproces is nodig
    Digitale triagevoorbereiding inzetten vraagt om een aanpassing van het zorgproces, gedegen implementatie, scholing van medewerkers en het betrekken van patiënten.
  • Veilig en verantwoord gebruik is een voorwaarde
    De zorgverlener kan digitale triagevoorbereiding alleen verantwoord inzetten als de toepassing veilig, passend en zorgvuldig ingebed is in het werkproces, met aandacht voor de geldende kwaliteitseisen, de kenmerken van de patiëntenpopulatie en structurele evaluatie.

Het doel van dit standpunt is helderheid te bieden over wat onder digitale triagevoorbereiding wordt verstaan en hoe dit zich verhoudt tot professionele triage, digitale contactvoorbereiding en digitale consultvoorbereiding. Daarnaast biedt het huisartsen en andere zorgverleners handvatten om digitale triagevoorbereiding verantwoord, toegankelijk en passend in te zetten. Digitale contactvoorbereiding, digitale consultvoorbereiding, digitale diensten (zoals online afspraken plannen) en digitale consulten (zoals e-consulten) vallen buiten de scope van dit standpunt, omdat bij deze vormen van dienstverlening geen sprake is van digitale triagevoorbereiding.

Inleiding

Bijna iedere inwoner van Nederland maakt op enig moment gebruik van huisartsenzorg. In 2025 had 78% van de personen die bij een huisarts stonden ingeschreven minimaal één contact met de huisartsenpraktijk; bij de huisartsenspoedpost was dit 15,5%.

Wanneer iemand contact opneemt met de huisarts, zijn hulpvraagverheldering en triage de eerste stappen. In het dynamische proces van professionele triage bepaalt de zorgverlener hoe dringend de hulpvraag is (urgentie) en welke vervolgstap nodig is. Daarbij spelen de context van de patiënt en de beschikbaarheid van zorgverleners in een specifieke regio een belangrijke rol. Als hulpmiddel bij dit professionele proces maken zorgverleners veelal gebruik van de NTS of de NHG-TriageWijzer. De triagist of assistent doorloopt een beslisboom in de NTS-toepassing of gebruikt de NHG-TriageWijzer om tot een urgentiebepaling te komen. Triage vindt meestal telefonisch plaats, maar kan ook plaatsvinden wanneer een patiënt zich aan de balie meldt. Urgenties worden uitgedrukt in urgentieniveaus, waarbij een lager cijfer een snellere vervolgactie vraagt.

Urgentie Omschrijving Toelichting en vervolgactie
U0Uitval vitale functiesUitval vitale functies: reanimatie in gang zetten.
U1LevensbedreigendLevensbedreigend, instabiele vitale functies: onmiddellijk overleg huisarts of SEH, eventueel tegelijkertijd ambulancedienst waarschuwen.
U2SpoedSpoed, bedreiging van vitale functies: zo snel mogelijk beoordeling door huisarts (of SEH of ambulancedienst).
U3DringendDringend, reële kans op lichamelijke of emotionele schade: de patiënt binnen enkele uren laten beoordelen.
U4Niet dringendNiet dringend, verwaarloosbare kans op blijvende schade: patiënt binnen 24 uur beoordelen.
U5AdviesGeen kans op schade, beoordeling door een arts is niet nodig of de behandeling kan wachten tot een volgende werkdag: voorlichting en advies en/of verwijzen naar de eigen huisarts.
Urgentieniveaus

Sinds ongeveer zes jaar maken zorgverleners in Nederland gebruik van digitale triagevoorbereiding. Naar schatting biedt 90% van de huisartsenspoedposten een vorm van digitale triagevoorbereiding aan. In de dagpraktijk ligt dit percentage aanzienlijk lager, naar schatting onder de 10%. Wat men precies onder digitale triagevoorbereiding verstaat, verschilt. In de praktijk wordt de term ‘digitale triage’ breed gebruikt voor diensten rond de toegang tot medische zorg, waaronder ook administratieve en logistieke diensten. Daarnaast bestaan er digitale diensten, zoals online afspraken plannen of e-consulten, waarbij doorgaans geen triage plaatsvindt. In die gevallen wordt de toepassing ingezet als een extra service voor de patiënt, waarbij wel specifieke veiligheidsmaatregelen door de praktijk of organisatie kunnen worden getroffen. In dit standpunt onderscheiden we drie activiteiten: digitale contactvoorbereiding, digitale triagevoorbereiding en digitale consultvoorbereiding (figuur 1).

Verschil tussen digitale contactvoorbereiding, triagevoorbereiding en consultvoorbereiding
Figuur 1. Verschil tussen digitale contact-, triage- en consultvoorbereiding

Definities

Met triage bedoelen we professionele triage: het proces waarbij een zorgverlener informatie beoordeelt, de urgentie bepaalt en passende vervolgacties kiest. Omdat triage een professionele activiteit is, gebruiken we niet de termen digitale triage en zelftriage. De term digitale triage wordt bovendien vaak als containerbegrip gebruikt, terwijl triage voor de meeste mensen niet zelfstandig uitvoerbaar is en beoordeling door een zorgverlener vereist.

Digitale contactvoorbereiding

Definitie: bij digitale contactvoorbereiding maakt een burger op eigen initiatief gebruik van een digitale toepassing om te bepalen of het raadzaam is om contact op te nemen met een zorgverlener.

  • Er is nog geen sprake van zorg: de burger kiest er zelf voor om een toepassing te gebruiken.
  • Een voorbeeld is een toepassing of website met zelfzorginformatie zoals Thuisarts, die aangeeft bij welke klachten of situaties contact met een zorgverlener nodig is. De zelfzorginformatie heeft een algemeen karakter.

Digitale triagevoorbereiding

Definitie: bij digitale triagevoorbereiding maakt een patiënt, op advies van een zorgverlener en ter voorbereiding op triage, gebruik van een digitale toepassing die informatie over relevante triagecriteria verzamelt.

  • Een voorbeeld is een toepassing waarbij de patiënt bij bepaalde ingangsklachten, zoals hoesten, keelpijn of wonden, een online vragenlijst kan invullen. Met een aantal vragen verzamelt de toepassing informatie over urgentiecriteria. Sommige toepassingen verzamelen deze informatie via een chatbot.
  • De functionaliteit van digitale triagevoorbereiding heet bij sommige leveranciers symptoomchecker of urgentiechecker.
  • Het advies van een zorgverlener om digitale triagevoorbereiding te gebruiken kan direct of indirect zijn. Indirect advies is bijvoorbeeld wanneer een huisartsenpraktijk of huisartsenspoedpost deze mogelijkheid vermeldt op een website of patiëntenportaal. Van direct advies is sprake wanneer een zorgverlener een patiënt hier persoonlijk op wijst, bijvoorbeeld telefonisch of aan de balie.

Een toepassing voor digitale triagevoorbereiding biedt vaak de mogelijkheid om een automatisch zelfzorgadvies te versturen bij minder grote urgentie (U5). In dat geval geeft de toepassing op basis van de ingevulde gegevens, zonder voorafgaande beoordeling door een zorgverlener, een indicatie dat zelfzorgadvies passend lijkt. Dit is geen vervanging van professionele triage, maar een automatisch gegenereerd zelfzorgadvies op basis van een inschatting van een toepassing.

Het gebruik van een toepassing die een automatisch zelfzorgadvies geeft, kan voordelen bieden voor een huisartsenpraktijk of huisartsenspoedpost. Zo kunnen bepaalde zorgvragen worden opgevangen zonder verdere opvolging, waardoor tijd en menskracht worden bespaard. Het belangrijkste nadeel is dat een zorgverlener het advies niet heeft beoordeeld en dat het mogelijk onvoldoende past bij de werkelijke situatie van de patiënt.

Advies

  • Beoordeel vooraf welke zelfzorgadviezen de toepassing kan geven. Het gaat hierbij om de door de leverancier samengestelde adviezen die in de toepassing zijn opgenomen, niet om het afzonderlijk beoordelen van elk advies aan een individuele patiënt. Let daarbij op of de adviezen medisch-inhoudelijk juist zijn, aansluiten bij de patiëntenpopulatie, een passend vangnet bieden en de juiste aanvullende informatie bevatten, zoals telefoonnummers van de praktijk of een verwijzing naar Thuisarts. Met een vangnet bedoelen we informatie over wat een patiënt kan doen wanneer klachten aanhouden, verergeren of wanneer het advies onvoldoende helpt.
  • Sommige organisaties kiezen ervoor om zelfzorgadviezen achteraf, binnen een afgesproken termijn, te fiatteren. De medisch verantwoordelijke kan deze taak delegeren aan een medewerker en legt dit vast in een protocol, met duidelijke werkafspraken.
  • Zorg altijd voor een toegankelijk alternatief wanneer een patiënt onvoldoende geholpen is met het zelfzorgadvies of twijfelt over de vervolgstap.

Bij een automatisch zelfzorgadvies ligt de verantwoordelijkheid van de praktijkhouder of organisatie vooral bij de zorgvuldige inzet van de toepassing: de keuze voor een passende toepassing, veilige inbedding in het werkproces, duidelijke patiëntinformatie en heldere werkafspraken. Meer informatie is te vinden in de paragraaf Verantwoordelijkheden.

Digitale consultvoorbereiding

Definitie: bij digitale consultvoorbereiding maakt een patiënt, op advies van een zorgverlener en ter voorbereiding op een consult, gebruik van een digitale toepassing die relevante gegevens verzamelt over de hulpvraag, klachten en/of metingen.

  • Een voorbeeld van digitale consultvoorbereiding is een toepassing waarbij patiënten bij klachten zoals hoesten, keelpijn of wonden, online vragen beantwoorden. De toepassing verzamelt informatie over de hulpvraag, klachten en eventuele metingen. Deze voorbereiding gebruikt de zorgverlener tijdens het consult.
  • Het is mogelijk dat een toepassing de functionaliteiten digitale consultvoorbereiding en digitale triagevoorbereiding combineert: in dezelfde online vragenlijst wordt dan informatie verzameld voor beide activiteiten.
  • Het advies van de zorgverlener om gebruik te maken van digitale consultvoorbereiding kan direct of indirect zijn, bijvoorbeeld via de telefoon (direct) of via informatie op een website (indirect).

In de praktijk maken zorgverleners vaak gebruik van een toepassing die patiënten helpt te bepalen of contact met de dokter nodig is. De toepassing is doorgaans beschikbaar als browservariant of als geïntegreerde variant binnen een patiëntenportaal. Zonder tussenkomst van een zorgverlener geeft de toepassing advies over het al dan niet opnemen van contact met de huisarts.

Browservariant

Wanneer een burger zelfstandig besluit de toepassing te raadplegen, kun je dit beschouwen als digitale contactvoorbereiding. De burger voert gegevens in, zoals leeftijd, geslacht en een beschrijving van de klacht, waarna de toepassing een advies geeft.

Browservariant op eigen website of geïntegreerde variant vanuit portaal

Wanneer een huisartsenpraktijk of huisartsenspoedpost op hun eigen website of via het patiëntenportaal naar de toepassing verwijst, is sprake van een advies om deze te gebruiken. Daarom spreken we in beide situaties van digitale triagevoorbereiding. De patiënt gebruikt de toepassing zonder tussenkomst van een zorgverlener en kiest er op dat moment zelf voor om niet op een andere manier contact op te nemen met de praktijk of de huisartsenspoedpost.

Advies

  • Geef op de website en binnen het patiëntenportaal duidelijk aan dat het advies afkomstig is van een digitale toepassing.
  • Geef aan in welke situaties de patiënt de toepassing kan gebruiken en in welke situaties deze de toepassing niet mag gebruiken. Maak duidelijk dat de toepassing niet geschikt is voor spoedeisende of levensbedreigende klachten.
  • Licht de voor- en nadelen van het gebruik toe. Vermeld daarbij dat het gaat om een algemeen advies dat gebaseerd is op de ingevulde gegevens.
  • Bied een alternatief voor patiënten die de toepassing niet kunnen of willen gebruiken.
  • Bied ook een alternatief voor situaties waarin de patiënt twijfelt over het advies of onzeker is over de vervolgstap.

Informatie over de verantwoordelijkheid van de praktijkhouder of organisatie staat beschreven in de paragraaf Verantwoordelijkheden.

Uitgangspunten digitale triagevoorbereiding

  1. Digitale triagevoorbereiding ondersteunt professionele triage door relevante informatie te verzamelen, te ordenen en te presenteren. De interpretatie, urgentiebepaling en vervolgactie zijn aan de zorgverlener, ook wanneer de toepassing een suggestie geeft.
     
  2. De huisartsenpraktijk of huisartsenspoedpost zorgt dat bij gebruik van digitale triagevoorbereiding een gelijkwaardige, laagdrempelige en hybride toegang tot zorg gewaarborgd blijft, passend bij de voorkeuren en mogelijkheden van patiënten. Uitsluitend digitale toegang is niet voor iedereen toereikend en is dus onvoldoende voor goede huisartsenzorg.
     
  3. Het gebruik van digitale triagevoorbereiding vraagt om een aanpassing van het zorgproces, gedegen implementatie, scholing van medewerkers en het betrekken van patiënten. Bij het gebruik van digitale triagevoorbereiding zorgt de praktijk of huisartsenspoedpost voor voldoende vaardigheden en scholing van personeel en goede informatievoorziening over de digitale ondersteuning aan patiënten, waarbij de zes kwaliteitsaspecten van goede huisartsenzorg (veiligheid, effectiviteit, efficiëntie, persoonsgerichtheid, tijdigheid en gelijkwaardigheid) in goede balans met elkaar gewaarborgd zijn.

Effectiviteit, efficiëntie, veiligheid en kwaliteit

Een recent rapport laat zien dat het beschikbare onderzoek over de waarde van digitale triagevoorbereiding in de praktijk beperkt is en van lage bewijskracht. Over de effectiviteit, efficiëntie, veiligheid en kwaliteit van digitale triagevoorbereiding bestaan nog veel vragen. Hoewel het vertrouwen in het potentieel groot is en beleidsmakers en zorgverzekeraars het vaak zien als een oplossing voor capaciteitsproblemen en lange wachttijden, laten signalen uit de praktijk een genuanceerder beeld zien. Toepassingen zouden soms te defensief zijn, waardoor de zorgvraag minder afneemt dan beoogd, gelijk blijft of toeneemt. Meer informatie is te vinden op NHG.org.

Praktijkvariatie

Het is nog onduidelijk wat in welke situatie de beste manier is om digitale triagevoorbereiding in te zetten, omdat hierover nog weinig onderzoek beschikbaar is. Het gebruik ervan verschilt dan ook per huisartsenpraktijk en huisartsenspoedpost. De meeste huisartsenspoedposten gebruiken digitale triagevoorbereiding, maar verschillen in de mate waarin zij de verzamelde informatie benutten in het triageproces. Ook in de dagpraktijk bestaat variatie, bijvoorbeeld in de manier waarop de praktijk met patiënten communiceert na het invullen van de digitale vragenlijst: via de chat in de toepassing of alsnog telefonisch.

Variatie tussen toepassingen

Er is eveneens aanzienlijke variatie tussen toepassingen. Deze variatie betreft zowel de manier waarop toepassingen werken als de onderliggende technologie, bijvoorbeeld of een toepassing gebruikmaakt van artificiële intelligentie (AI) of gebaseerd is op een algoritme. Ook verschillen toepassingen in de wijze waarop zij worden aangeboden. Sommige leveranciers bieden een toepassing die geïntegreerd is in het HIS of HAPIS. De mate van integratie bepaalt ook hoe informatie uit de digitale triagevoorbereiding beschikbaar komt binnen het werkproces van de huisartsenpraktijk of huisartsenspoedpost. Voor zover bekend wordt deze informatie momenteel nog niet uniform en gestructureerd vastgelegd in HIS’en. Het HIS-Referentiemodel beschrijft de Reden voor afspraak als de meest aangewezen plek voor het vastleggen van door patiënten of zorgverleners aangeleverde informatie rondom een zorgvraag. In sommige HAPIS-omgevingen wordt informatie uit digitale triagevoorbereiding al verwerkt in de verslaglegging van het contact, bijvoorbeeld op de S-regel.

Daarnaast bestaat er verschil in het beoogde gebruik van een toepassing en de bijbehorende MDR-classificatie, bijvoorbeeld ten aanzien van het geven van medisch advies. Ook varieert het aantal functionaliteiten dat naast digitale triagevoorbereiding wordt aangeboden. Vaak is het mogelijk om binnen dezelfde toepassing gebruik te maken van aanvullende functies, zoals contact- of consultvoorbereiding en digitale diensten zoals videobellen of een chat. Toepassingen zijn bovendien nog volop in ontwikkeling, waardoor de inhoud, mogelijkheden en functionaliteiten voortdurend en snel veranderen.

Toepassingen met AI

Bij AI-toepassingen voor digitale triagevoorbereiding is goede validatie essentieel. Dat vraagt om trainen en testen met transparante, betrouwbare en op de Nederlandse huisartsenzorg toepasbare data. Niet alle AI-toepassingen zijn gebaseerd op NHG-Richtlijnen of de NTS; sommige maken gebruik van buitenlandse richtlijnen, datasets of uitgangspunten. Daardoor kunnen de uitkomsten minder goed aansluiten bij de Nederlandse praktijk. Ook kunnen AI-toepassingen onbedoeld foutieve of minder passende uitkomsten geven. Daarnaast kunnen algoritmen en modellen na implementatie worden aangepast of geüpdatet. Daardoor kunnen de uitkomsten in de praktijk veranderen. Regelmatige monitoring en evaluatie zijn daarom noodzakelijk. Dit geldt overigens niet alleen voor AI-toepassingen, maar voor alle toepassingen voor digitale triagevoorbereiding. Meer informatie over AI is te lezen op NHG.org.

Landelijke standaard

Momenteel is er nog geen landelijke standaard voor digitale triagevoorbereiding beschikbaar. Leveranciers van toepassingen voor digitale triagevoorbereiding geven vaak aan dat hun toepassing gebaseerd is op standaarden voor professionele triage, zoals de NTS of de NHG-TriageWijzer. Deze standaarden zijn echter ontwikkeld voor gebruik door zorgverleners en bieden nog geen uitgewerkte standaard voor digitale triagevoorbereiding door patiënten. Leveranciers maken daarom vaak zelf een interpretatie of vertaling naar vragenlijsten, adviezen en functionaliteiten voor patiënten. Daardoor kan variatie ontstaan in de inhoud, formulering en uitkomsten van toepassingen. De NTS werkt momenteel aan een standaard voor digitale triagevoorbereiding. Deze komt naar verwachting beschikbaar in het tweede kwartaal van 2027.

Toegankelijkheid

Bij de inzet van digitale triagevoorbereiding wordt vaak uitgegaan van het principe ‘digitaal waar mogelijk en telefonisch of fysiek waar nodig’. Uit een peiling van Patiëntenfederatie Nederland blijkt echter dat digitale triagevoorbereiding in de huisartsenzorg nog beperkt wordt gebruikt, vooral doordat veel patiënten niet bekend zijn met deze mogelijkheid of twijfelen over de geschiktheid ervan voor hun situatie. Patiënten die ervaring hebben met digitale triagevoorbereiding noemen als voordelen dat zij op een zelfgekozen moment hun hulpvraag kunnen invoeren, telefonische wachttijden kunnen vermijden en het proces als snel ervaren. Tegelijkertijd ervaart een deel van de gebruikers de toepassing als een verplicht en vertragend tussenstation voordat contact met een zorgverlener mogelijk is.

Daarnaast is niet iedere patiënt in staat om een digitale toepassing zelfstandig te gebruiken. Pharos wijst erop dat bijna één op de vijf Nederlanders beperkte digitale vaardigheden heeft en ongeveer 35% van de volwassenen beperkte gezondheidsvaardigheden. Hierdoor kan de toegang tot zorg voor een deel van de patiënten beperkter zijn wanneer zorgprocessen te sterk op digitale kanalen leunen. Deze bevindingen benadrukken dat digitale triagevoorbereiding de toegang tot zorg kan ondersteunen, mits er voor patiënten altijd een passend alternatief mogelijk is en de toepassing niet leidt tot extra drempels om contact op te nemen met de huisartsenpraktijk of huisartsenspoedpost.

Keuzes bij digitale triagevoorbereiding

Bij de keuze om digitale triagevoorbereiding in te zetten zijn de volgende aandachtspunten van belang:

Een concreet knelpunt in de zorgverlening vormt het vertrekpunt, bijvoorbeeld hoge werkdruk, toenemende zorgvraag of piekbelasting, lange telefonische wachttijden, niet voldoen aan normen voor telefonische bereikbaarheid, of een duidelijke behoefte van patiënten en/of medewerkers om het contact met de praktijk of huisartsenspoedpost anders te organiseren. Een analyse van het knelpunt in de zorgverlening geeft inzicht in oorzaken en andere factoren die een rol spelen. Daarbij wordt duidelijk welke aanpassing nodig is om het knelpunt op te lossen of positief te beïnvloeden en of digitale triagevoorbereiding hieraan kan bijdragen.

Een hybride werkproces combineert digitale triagevoorbereiding met fysieke en/of telefonische triage. De patiënt gebruikt de vorm die past, terwijl de zorgverlener betrokken blijft bij urgentiebepaling en vervolgactie. Bepaal bijvoorbeeld met het team, passend bij context en patiëntenpopulatie, hoe dit wordt ingericht en zorg dat routes tijdig en gelijkwaardig zijn. Met tijdig bedoelen we hier de juiste zorg op het juiste moment en door de juiste zorgverlener. Met gelijkwaardig bedoelen we hier zonder onderscheid als gevolg van de eigenschappen van de patiënt, behalve het onderscheid in zorgbehoefte.

Controleren van de minimale kwaliteitseisen, zoals CE-markering en EUDAMED-registratie, is onderdeel van de beoordeling van de toepassing. Ondersteuning door de regio-organisatie of een deskundige op het gebied van medische hulpmiddelen kan helpen bij de beoordeling van de toepassing. Het is aan te raden afspraken te maken met de leverancier over bewaking van kwaliteit en duurzame beschikbaarheid van de toepassing. Meer informatie is te vinden onder de paragraaf Verantwoordelijkheden, op NHG.org, MDR en bij Digizo.nu.

Verantwoord gebruik vraagt om goede inbedding in het werkproces, regelmatig onderhoud, duidelijke informatie aan patiënten over gebruik, beperkingen en spoedsituaties, en transparantie over de rol van de leverancier. Ook blijft het belangrijk dat de zorgverleners alert zijn op mogelijke risico’s en dat zij voldoende digitaal vaardig zijn om de toepassing goed te gebruiken en toe te lichten. Overweeg scholing aan te bieden voor medewerkers.

Leg dit vast in een protocol en/of het kwaliteitssysteem. Houd rekening met extra, vaak minder zichtbaar werk, zoals uitleg geven, gegevens controleren, patiënten helpen bij digitaal gebruik en vragen beantwoorden.

Overweeg bij start een nulmeting van het aantal en type contacten met de praktijk of huisartsenspoedpost. Heb aandacht voor de klachten en (bijna-)incidenten die samenhangen met het nieuwe werkproces. Zorg dat deze systematisch worden gemeld, geregistreerd, geanalyseerd en opgevolgd. Een goed werkende VIM-procedure en werkcultuur van onderling vertrouwen zijn daarbij voorwaarden.

Verantwoordelijkheden

Zorgverleners hebben verantwoordelijkheden bij het gebruik van een toepassing voor digitale triagevoorbereiding. Hoe die verantwoordelijkheid eruitziet, hangt af van de functie, het beroep en of iemand BIG-geregistreerd is. Daarnaast heeft de leverancier een verantwoordelijkheid en productaansprakelijkheid. Voor patiënten geldt een afgeleide of indirecte verantwoordelijkheid.

De praktijkhouder/organisatie is verantwoordelijk voor goede en veilige zorg bij het gebruik van een toepassing voor digitale triagevoorbereiding.

  1. De praktijkhouder/organisatie dient te controleren of de toepassing voldoet aan minimale kwaliteitseisen, namelijk:
    • een CE-markering
    • registratie in EUDAMED
       
  2. De praktijkhouder/organisatie dient te beoordelen of de toepassing past bij:
    • de eigen patiëntenpopulatie
    • de (nieuwe) werkwijze van de praktijk of huisartsenspoedpost
    • de (nieuwe) manier waarop het triageproces is georganiseerd
       
  3. Medewerkers moeten weten:
    • wanneer digitale triagevoorbereiding wordt ingezet
    • hoe zij ermee moeten werken
    • wat de beperkingen zijn
       
  4. De praktijkhouder/organisatie moet updates van de leverancier uitvoeren.
     
  5. Patiënten moeten duidelijk geïnformeerd worden over:
    • het doel van de toepassing voor digitale triagevoorbereiding
    • de beperkingen en risico’s van de toepassing
    • het feit dat de toepassing niet geschikt is voor spoed- of levensbedreigende situaties
        
  6. De praktijkhouder/organisatie moet duidelijk maken dat het hulpmiddel afkomstig is van een leverancier.
     
  7. De praktijkhouder/organisatie is verantwoordelijk voor de keuze, toepassing en veilige inbedding in de eigen praktijk.
  1. Medewerkers mogen ervan uitgaan dat de praktijk of huisartsenspoedpost een veilige en geschikte toepassing voor digitale triagevoorbereiding inzet.
  2. Zij blijven echter altijd zelf verantwoordelijk voor hun professioneel handelen. Bij duidelijke twijfels over de veiligheid of geschiktheid van de toepassing bespreken zij dit met de praktijkhouder of de organisatie.
  3. Daarnaast moeten medewerkers voldoende kennis hebben van de toepassing om patiënten te kunnen informeren over wanneer digitale triagevoorbereiding wordt toegepast, hoe het werkt in grote lijnen en welke beperkingen eraan verbonden zijn. Hierbij kan zo nodig worden verwezen naar beschikbare informatiebronnen.
  1. De leverancier is verantwoordelijk voor de kwaliteit en veiligheid van de toepassing (product).
  2. De leverancier moet zorgen dat de toepassing voldoet aan wettelijke eisen, zoals een CE-markering. Ook modules en updates vallen onder de verantwoordelijkheid van de leverancier.
  3. Bij een gebrekkig product kan de leverancier productaansprakelijk zijn. Let goed op welke disclaimer een leverancier gebruikt. Bijvoorbeeld: als een hulpmiddel volgens de leverancier alleen onder toezicht van een deskundige mag worden gebruikt, mag de praktijk of huisartsenspoedpost niet aannemen dat patiënten het zelfstandig kunnen gebruiken.

De patiënt heeft een afgeleide of indirecte verantwoordelijkheid. Van de patiënt wordt verwacht dat deze:

  1. de vragenlijst in de toepassing zo goed mogelijk invult.
  2. waarschuwingen en informatie nauwkeurig leest.
  3. bij spoed of levensgevaar de spoedlijn of 112 belt (de praktijk of huisartsenspoedpost informeert de patiënt hierover).
  4. bij twijfel of verergering van klachten alsnog of opnieuw contact opneemt met de praktijk of huisartsenspoedpost.

Conclusie en vervolg

Digitale triagevoorbereiding kan zich de komende jaren ontwikkelen tot een waardevolle ondersteuning van toegankelijke en kwalitatief goede huisartsenzorg. Nieuwe technologieën, waaronder artificiële intelligentie, kunnen helpen om informatie sneller te ordenen, patiënten gerichter te begeleiden en zorgverleners beter te ondersteunen in hun werk. De inzet daarvan vraagt wel om een zorgvuldig kader: digitale triagevoorbereiding ondersteunt het zorgproces, maar neemt de professionele triage niet over. De beoordeling van urgentie en vervolgactie blijft de verantwoordelijkheid van de zorgverlener.

Daarom is een hybride inrichting van de toegang tot de huisartsenpraktijk of huisartsenspoedpost noodzakelijk, met digitale, telefonische en fysieke routes die gelijkwaardig beschikbaar zijn. Een zorgvuldige probleemanalyse, de keuze voor een passende toepassing, duidelijke werkafspraken, goede patiëntinformatie en voortdurende monitoring en evaluatie zijn randvoorwaarden. Met aandacht voor implementatie en betrokkenheid van medewerkers en patiënten kan digitale triagevoorbereiding bijdragen aan toegankelijke huisartsenzorg van goede kwaliteit. Het is nodig dat de effecten op effectiviteit, efficiëntie, veiligheid en kwaliteit zorgvuldig gevolgd en onderzocht worden. Zo kan digitale triagevoorbereiding zich verder ontwikkelen tot een ondersteunend onderdeel van hybride huisartsenzorg.

Bekijk de totstandkoming

Vragen of ideeën? We horen graag van je!

Heb je vragen over digitale triagevoorbereiding, suggesties of wil je praktijkervaringen delen? Neem gerust contact met ons op via contactcentrum@nhg.org. We kijken uit naar je reactie!