U bent hier

Terugblik NHG-Congres 2018

12 november, 2018

Het NHG-Congres ging dit jaar over ggz, een breed thema met een praktische invulling, zoals hoe begeleid je antidepressivagebruik, en wat is goed advies bij slaapproblemen? Huisarts-minded psychiater Jim van Os was keynotespreker.

Bestuursvoorzitter Rob Dijkstra opent het congres met een visie op de toename van ggz-taken. Van de huisartsen ziet 66% dit als onevenredige verzwaring van de werkdruk. Dijkstra geeft ruggengraat aan een inhoudelijke visie: ‘We hebben de neiging om mensen met psychische klachten in vakjes in te delen, zoals angst of depressie. Maar binnen het kader van de patiënt denken levert meer op.’ keynotespreker Jim van Os kopt dit thema verder in met een pleidooi voor weerbaarheid.

Van Os: geen herstel maar weerbaarheid

Psychiater en keynotespreker Jim van Os, volgens huisarts en congresorganisator Christine Weenink ‘de meest huisarts-minded psychiater die er bestaat’, opent het congres als keynotespreker. Van Os beseft maar al te goed dat de huisarts: ‘naast COPD en diabetes de ggz er ook nog bij moet doen’.

Psychiaters op hun beurt moeten samen met de huisarts de wijk ingaan en patiënten actief opzoeken. ‘Wij psychiaters moeten de ivoren toren uit’, aldus Van Os.

Van Os bekritiseert de huidige symptoomgerichte aanpak bij psychische klachten, wat hij ironisch noemt: ‘het diagnose-EBP-richtlijn-ROM-symptoomreductiemodel’. Uit de literatuur blijkt dat door deze behandeling van psychische klachten symptoomdruk niet verdwijnt, maar verschuift: depressie verschuift naar angst of somatoforme klachten.

Social holding zoals het in de internationale literatuur heet, is het middel om die verschuivende symptoomdruk definitief het hoofd te bieden, aldus Van Os. Want juist de therapeutische relatie zelf is bij uitstek geschikt om bij patiënten met psychische klachten de weerbaarheid te verbeteren.

Juist de huisarts kan weerbaarheid verbeteren bij psychische klachten. De duurzame relatie met de patiënt is namelijk bij uitstek geschikt voor wat in de internationale literatuur social holding heet en in Nederland officieel ‘wijkgerichte aanpak’, een andere nieuwe verplichting voor de huisarts.

Intussen loopt kunstenaar en ervaringsdeskundige Sven Unik-ID door de zaal, de psychose die hij heeft doorgemaakt naspelend met de voor schizofrenie zo kenmerkende, soms poëtische letterlijkheid, de verbandrollen uitrollend: ‘Zoek het verband’. Van Os reageert met ‘Laten we samenwerken’.

In een plenaire sessie gaat Unik-ID verder met op een aangrijpende zijn psychose naspelen. Zijn vrouw Christelle de Nil vertelt hoe goed zij zijn begeleid door hun huisartsenpraktijk. Nabijheid is de term die bij hun huisartsenpraktijk karakteriseert.

Oosterhof: maximale nabijheid met behoud van distantie

Nabijheid, maar hoe ver kun je daar als arts in gaan? Menno Oosterhof is bij uitstek de arts om daarover te vertellen, omdat hij niet alleen psychiater is met specialisatie dwangstoornissen, maar zelf ook een dwangstoornis heeft. Vertel je dat je patiënt, of niet? Oosterhof geeft een paar geestige en tot de verbeelding sprekende voorbeelden van persoonlijke ontboezemingen waarbij je jezelf opdringt, jezelf in de vingers snijdt, of juist de patiënt helpt.

Brinkgreve: het lichaam dat je bent

Emeritus hoogleraar sociale wetenschappen en keynotespreker Christien Brinkgreve pleit in aansluiting op Jim van Os voor meer tijd om te luisteren naar de patiënt. Juist omdat het onderscheid tussen lichaam en geest poreuzer en diffuser is dan we eerst dachten.

In aansluiting op de inleiding van congresorganisator Christine Weenink benadrukt ze dat verdriet bij het leven hoort: ‘Huisarts en patiënt leven in een ongeduldige tijd. Als klachten te lang duren, labellen we ze als stoornis. We benadrukken de rol van de hersenen, van het lichaam.’ Door tijd nemen voor luisteren is er plaats voor de samenhang tussen lichaam en geest, voor een beweging van ‘het lichaam dat je hebt’ naar ‘het lichaam dat je bent’.

Antidepressiva afbouwen

Vanwege de mediacommotie over suïcide bij adolescenten na antidepressivagebruik publiceerde het NHG in september samen met apothekers (KNMP) en patiëntenkoepel MIND Multidisciplinair document ‘Afbouwen SSRI’s & SNRI’s. Hèlen Woutersen-Koch, wetenschappelijk medewerker bij het NHG en huisarts, gaf samen met psychiater Eric Ruhé en ervaringsdeskundige Bart Groeneweg van patiëntenkoepel MIND een drukbezochte keuzesessie over antidepressiva afbouwen. Kernboodschappen zijn: start spaarzaam, stop stapsgewijs en: begeleid goed, ook bij starten en afbouwen.

Slaapproblemen

De laatste stand van kennis over advies bij slaapproblemen komt aan bod bij de populaire keuzesessie ‘Zonder pillen van slapeloos naar gerust slapen’. Dr. Ingrid Verbeek, somnoloog bij Kempenhaeghe Centrum voor Slaapgeneeskunde, en dr. Merijn van de Laar, adjunct-hoofd Huisartsgeneeskundeopleiding Universiteit Maastricht, geven een levendige interactieve sessie over evidence-based slaapadviezen: ‘Uitleg over de fysiologische kant van slaap is belangrijk, maar het gebeurt vaak niet.’

Tips voor de huisarts:

  • Vraag bij de anamnese ook naar de slaap
  • Geef uitleg over de fysiologie van slaap
  • Laat de patiënt een klachtenregistratie bijhouden
  • Adviseer slaaprestrictie & slaaphygiëne, vooral afraden:
    • activiteit in de avond
    • blauwe schermen
    • op de wekker kijken
  • Motiveer de patiënt om korter op bed te blijven liggen, ook al is dit vaak contra-intuïtief

Nieuwe website standaarden

Intussen was het druk in de NHG-stand. Zeker in de NHG-Proeftuin, waar bezoekers nieuwe ICT-NHG-toepassingen konden uitproberen en bespreken met de makers:

NHG-leden en -medewerkers wilden we het al jaren: een gebruiksvriendelijker standaardenwebsite. Ruim 100 standaarden en een aantal behandelrichtlijnen heb je niet zomaar omgezet. Eerst lieten we een nieuwe website maken. De probeerversie, de bètaversie van de nieuwe site, is op het NHG-Congres gelanceerd.

Ton Kuijpers, wetenschappelijk medewerker Richtlijnontwikkeling & Wetenschap en projectleider van de nieuwe standaardenwebsite, stond in de NHG-stand waar congresbezoekers de bètaversie konden uitproberen: ‘Iedereen was heel erg enthousiast.’ Congresdeelnemers noemden bijvoorbeeld:

  • de inhoudsopgave is voortdurend in beeld, zodat je beter weet waar je bent in de standaard
  • ook op mobiel en tablet gebruiksvriendelijk te raadplegen
  • beter leesbaar door in het oog springende tussenkopjes

Bij de NHG-Stand stond een innovatiemuur waar bezoekers ideeën kwijt konden over Thuisarts.nl, ondersteuning van e-health door het NHG, acute psychiatrie en NHG in het algemeen.

De stille bioscoop met ervaringsverhalen van patiënten met depressie en hun naasten maakte veel indruk op bezoekers.

Heert Dokter- en Casuïstiekprijs

Traditioneel reikt Huisarts & Wetenschap op het NHG-Congres prijzen uit voor de beste artikelen. De Heert Dokterprijs voor het beste onderzoeksartikel dat in 2018 is gepubliceerd in H&W, gaat dit jaar naar het artikel Nifedipine helpt niet bij chronische perniones van Ibo Souwer. Hans Uijen namens de jury: ‘Methodologisch zeer goed en zeer relevant voor de praktijk.’

 

De Casuïstiekprijs voor de beste klinische les in H&W van het afgelopen jaar gaat naar Joyce Nouwens voor haar artikel Trombofilie en anticonceptie, meer mogelijk dan gedacht. Alle nominaties en veel andere inzendingen kwamen ‘recht uit het hart van de geneeskunde’ aldus H&W-hoofdredacteur Ivo namens de jury.

Mike Boddé en Hermine Deurloo

Mike Boddé maakt geen shows meer over depressie, maar door vakkundig netwerken van de congrescommissie was hij bereid om te komen spelen. Boddé kon het toch niet laten om op te merken dat hij ondanks recente berichtgeving over onwerkzaamheid ‘al jaren chemisch gelukkig’ is door antidepressiva. Verrassend was de combinatie van zijn pianospel met de mondharmonica van Hermine Deurloo in een eerbetoon aan Toots Thielemans.

Diner en feest Louwman Museum

Na het congres reden congresdeelnemers in historische bussen naar Louwman Museum voor een stijlvol buffet, dans en vermaak en een exclusieve wandeling tussen talloze legendarische en extravagante auto’s.

Congres 2019 in Maastricht

NHG-Congres 2019 heeft als titel ‘Relax, ’t is gewoon complex’ en gaat over complexe zorg.

We hopen u op 15 november 2019 allemaal te zien in Maastricht!