U bent hier

Relaties transparant

14 oktober, 2011

Uniformering en aanscherping, bestaand beleid rond oneigenlijke beïnvloeding en omgaan met belangenverstrengeling

De KNMG, KNAW, Gezondheidsraad, CBO, NHG en de Orde van Medisch Specialisten (OMS) presenteerden op 30 september een conceptcode over oneigenlijke beïnvloeding en omgaan met belangenverstrengeling aan een brede groep van bij dit onderwerp betrokken instellingen. De presentatie vond plaats in het Trippenhuis te Amsterdam. De genodigden reageerden positief op het initiatief. De discussie leverde naast kritische kanttekeningen ook veel waardevolle suggesties op. De komende weken wordt de code naar aanleiding van deze bijeenkomst verder aangescherpt. Verwacht wordt dat de code eind 2011 door verschillende organisaties ondertekend kan worden.

Transparantie voorop

De KNMG, KNAW, Gezondheidsraad, CBO, NHG en de OMS hebben het initiatief genomen om een uniforme code op te stellen ter voorkoming van oneigenlijke beïnvloeding door belangenverstrengeling tussen medici en de farmaceutische industrie bij medische advisering en richtlijnontwikkeling tegen te gaan. Omdat altijd belangen in het geding zullen zijn, is optimale transparantie met betrekking tot die belangen het meest geëigende middel om ongewenste beïnvloeding te bestrijden: dus niet het ontkennen of negeren van belangen, maar juist het zichtbaar en controleerbaar maken. Het is essentieel dat de relaties tussen wetenschap en bedrijfsleven inzichtelijk zijn.

De vooruitgang van de medische wetenschap is gebaat bij een goede samenwerking tussen universiteiten en de industrie. Dit is belangrijk voor de ontwikkeling van nieuwe medische producten, zoals geneesmiddelen en vaccins. De samenwerking brengt wel met zich mee dat steeds meer wetenschappers op verschillende niveaus verweven raken met de industrie. Partijen die verantwoordelijk zijn voor de totstandkoming van wetenschappelijke adviesrapporten en behandelrichtlijnen voelen de noodzaak om het risico op oneigenlijke beïnvloeding zoveel mogelijk uit te bannen. De eventuele risico’s van verwevenheid van belangen zijn ook een bron van zorg gebleken van media en parlement.

Eenduidig beleid

Deze nieuwe gezamenlijke code is bedoeld om meer eenheid te brengen in de manier waarop partijen transparantie betrachten over de omgang met deskundigen die betrokken zijn bij de totstandkoming van medische richtlijnen en adviezen en die mogelijke relaties hebben met de industrie. Een evenwichtig en open proces is namelijk een belangrijke voorwaarde voor de acceptatie en effectiviteit van het wetenschappelijke oordeel. Op aandringen van de KNAW hebben universiteiten de laatste jaren registers met nevenfuncties openbaar gemaakt. Met het publiceren van de gezamenlijke code, wordt de transparantie verder vergroot.

Consultatiebijeenkomst

Tijdens de bijeenkomst op 30 september is de conceptcode gepresenteerd aan vertegenwoordigers van diverse beroepsverenigingen, de wetenschap, de ziekenhuizen, de ministeries van VWS en OCW, de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ), de patiëntenverenigingen, de farmaceutische industrie en de medische tijdschriften.  De initiatiefnemers gaven een toelichting op wat zij verwachten van deze uniforme code. De aanwezigen reageerden positief op het initiatief. Een greep uit de opmerkingen ‘De code is vooral gericht op richtlijnontwikkeling en advisering, maar ook breder toepasbaar”, “Niemand is zonder belangen”, “Alle belangenverklaringen moeten openbaar worden gemaakt”. Maar er waren ook kritische geluiden, zoals “Hoe ver moet je gaan, moet iemand alle nevenactiviteiten opgeven?”

Een aantal organisaties hebben al laten weten interesse te hebben om deze code ook te gaan gebruiken. De komende weken wordt de code naar aanleiding van de opmerkingen uit deze bijeenkomst aangescherpt. Diverse organisaties worden vervolgens uitgenodigd om de code mede te onderschrijven.

Deelnemers bijeenkomst Belangenverstrengeling 30 september 2011 in het Trippenhuis te Amsterdam