U bent hier

Herziene Standaard Mictieklachten en prostaatcarcinoom

6 maart, 2013

Vandaag verscheen de herziene NHG-Standaard Mictieklachten bij mannen. Deze standaard geeft richtlijnen voor diagnostiek en behandeling van mictieklachten bij mannen ouder dan 18 jaar. De bijlage ‘Prostaatcarcinoom’ geeft handvatten om de vragen naar vroegdiagnostiek van prostaatkanker te beantwoorden en samen met patiënten een weloverwogen keuze te maken. De bijbehorende Thuisartsteksten over dit onderwerp zijn geactualiseerd.

Veel mannen vragen de huisarts hen te controleren op prostaatkanker. De PSA-test kan gebruikt worden bij het opsporen van prostaatkanker in een vroeg stadium. Het is echter niet bewezen dat PSA- screening tot minder mortaliteit of betere kwaliteit van leven leidt. De gevonden prostaatkankers zijn vooral langzaam groeiende carcinomen in een vroeg stadium die waarschijnlijk later in het leven niet tot klachten zouden hebben geleid. Veel meer mannen overlijden met een prostaatcarcinoom dan aan een prostaatcarcinoom.

Actief screenen van mannen zonder klachten ontraden

Door vroegdiagnostiek zullen veel mannen onderzoek en behandeling moeten ondergaan met risico’s op complicaties en verlies van kwaliteit van leven. Ook een negatieve biopsie na een verhoogde PSA-waarde heeft een nadelige invloed op de kwaliteit van leven. Het actief ongevraagd aanbieden van een PSA-bepaling aan mannen zonder klachten wordt dan ook ontraden.

‘Shared decision making’

Als een patiënt vraagt om een onderzoek naar prostaatkanker, is het belangrijk om hem voorafgaand aan een eventuele PSA-bepaling goed te informeren over de mogelijke consequenties van een afwijkende uitslag. Zo kan de patiënt in samenspraak met de huisarts volgens de principes van shared decision making een keuze maken. De keuzehulp Testen op prostaatkanker op de website kiesBeter, die binnenkort wordt geactualiseerd, kan hierbij behulpzaam zijn.

Verwijzen

Wanneer, na uitvoerige informatie aan de patiënt, een PSA-bepaling is verricht, wordt bij een verhoogde waarde (> 4 ng/ml) geadviseerd naar de uroloog te verwijzen voor eventueel vervolgonderzoek.

Kernboodschappen uit de standaard

  • In de huisartsenpraktijk zijn mictieklachten bij mannen meestal niet te verklaren door specifieke aandoeningen. In dat geval wordt gesproken van ‘aspecifieke mictieklachten’.
  • Prostaatcarcinoom is zelden de oorzaak van mictieklachten.
  • Uitleg en niet-medicamenteuze adviezen vormen de basis voor de begeleiding van mannen met aspecifieke mictieklachten.
  • Alleen wanneer niet-medicamenteuze behandeling onvoldoende helpt en de patiënt veel klachten heeft, wordt besloten tot medicamenteuze behandeling; alfablokkers zijn dan eerste keus.
  • Het effect van medicatie op aspecifieke mictieklachten, met en zonder incontinentie of nycturie, is zeer beperkt en berust voor een groot deel op placebowerking.


Klik hier voor de standaard.

Publieksvoorlichting op Thuisarts.nl

De Thuisartsteksten over Plasklachten bij mannen

  • Ik heb plasklachten
  • Hoe vaak plas ik?
  • Hoe erg zijn mijn plasklachten?
  • Ik wil iets doen aan mijn plasklachten

De Thuisartsteksten over Prostaatkanker

  • Ik wil weten of onderzoek naar prostaatkanker zinvol is
  • Ik wil meer weten over prostaatkanker