U bent hier

Herziene NHG-Standaard Rectaal bloedverlies

2 februari, 2017

De uit 2009 daterende NHG-Standaard Rectaal bloedverlies is inhoudelijk op diverse punten herzien.

Scope van de standaard

Rectaal bloedverlies is een regelmatig voorkomend verschijnsel. Meestal wordt het bloedverlies veroorzaakt door lokale afwijkingen in het distale deel van de tractus digestivus. Het merendeel van deze afwijkingen is onschuldig, zoals hemorroïden en fissura ani, maar rectaal bloedverlies kan ook een aanwijzing zijn voor het bestaan van een ernstige aandoening, zoals een colorectaal carcinoom of inflammatoire darmziekte.

Colorectaal carcinoom

Het risico op colorectaal carcinoom is verhoogd als een patiënt met rectaal bloedverlies onbedoeld of onverklaard gewichtsverlies rapporteert. Daarom zijn deze twee risicofactoren toegevoegd aan de al bekende risicofactoren (hogere leeftijd, eerstegraads familielid met colorectaal carcinoom < 70 jaar, veranderd defecatiepatroon, bloed vermengd met ontlasting, buikpijn, afwezigheid van zichtbare (peri)anale afwijkingen).

Hemorroïden en fissura ani

Bij hemorroïden en fissura ani wordt geadviseerd voorlichting te geven over vezelrijke voeding, voldoende drinken en toegeven aan de defecatiereflex. Zo nodig wordt lokale medicatie gegeven. Lokale behandeling met diltiazem bij fissura ani is opgenomen in de standaard.

Overige wijzigingen

De indicaties voor aanvullend onderzoek zijn verruimd. Niet alleen bij een vermoeden van ijzergebreksanemie is laboratoriumonderzoek (Hb, MCV, ferritine) geïndiceerd, maar ook bij recidiverend bloedverlies of bij een onduidelijke anamnese. De NHG-Standaard bevat een stroomschema waarmee schematisch de diagnostiek en het beleid bij rectaal bloedverlies zijn weergegeven. Dit schema is ook toepasbaar bij patiënten met rectaal bloedverlies na een negatieve iFOBT in het kader van het bevolkingsonderzoek darmkanker. Ook bevat de standaard een bijlage ter identificatie van patiënten zonder rectaal bloedverlies of andere klachten maar met een hoog risico op familiair of erfelijk colorectaal carcinoom.

Kennislacunes

Een overzicht van de kennislacunes en lopend huisartsgeneeskundig onderzoek met betrekking tot de NHG-Standaard Rectaal bloedverlies worden medio februari gepubliceerd. 

Voorlichtingsteksten op Thuisarts.nl

Alle bijbehorende en gerelateerde voorlichtingsteksten op Thuisarts.nl zijn aangepast en uitgebreid:

Bloedverlies uit de anus

Anusscheurtjes

Aambeien

Endeldarmontsteking

Colitis ulcerosa

Ziekte van Crohn

Darmkanker

E-learning over Rectaal bloedverlies

In PIN Alledaagse klachten (20/05) is onderdeel 3 over hemorroïden en fissura ani gebaseerd op de herziene NHG-standaard Rectaal BloedverliesVoor PIN-abonnees staat deze PIN al klaar op de NHG-leeromgeving. Niet-abonnees kunnen het digitale product aanschaffen via nhg.org/winkel.

FTO-werkmaterialen

Het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik heeft in aansluiting op deze herziene standaard twee nieuwe casussen voor gebruik in het FTO ontwikkeld, een over hemorroïden en de ander over fissura ani. Aandachtspunten zijn vooral het optimaliseren van het (medicamenteuze) behandelbeleid en voorlichting aan de patiënt. De casuïstiek is na aanmelding te downloaden via medicijngebruik.nl.